એથનિક વેર ગ્લોસરી: સાડી, ફેબ્રિક, વણાટ અને ભરતકામના શબ્દો A થી Z સુધી સરળ ગુજરાતીમાં

આ સાડી અને એથનિક વેર ગ્લોસરીનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો

દરેક શબ્દનું પોતાનું અલગ હેડિંગ છે, તેથી તમે સીધી એક જ શબ્દની લિંક મોકલી શકો (ઉદાહરણ તરીકે /gu/ethnic-wear-glossary#zari), અથવા ટેગ પર જોયેલો શબ્દ શોધવા ફોનમાં "find in page" વાપરી શકો. દરેક હેડિંગમાં ગુજરાતી નામ સાથે કૌંસમાં અંગ્રેજી નામ પણ આપ્યું છે, કારણ કે બિલ અને કેટલોગમાં મોટે ભાગે એ જ લખેલું હોય છે.

• અક્ષર મુજબ જાઓ: A–B · C–D · E–J · K · L–M · N–P · R–S · T–Z
• જૂથ મુજબ જુઓ: ઝડપી જૂથ વિભાગમાં દરેક શબ્દ સાડીના ભાગ, વણાટ, પ્રિન્ટ અને રંગકામ, ભરતકામ, ફેબ્રિક, પ્રાદેશિક સાડીઓ, વસ્ત્રો, ડ્રેપ અને સિલાઈ મુજબ ગોઠવ્યો છે.
• સ્થાનિક નામો: તમારા દરજી કે દુકાનદાર એક જ વસ્તુ માટે બીજો શબ્દ વાપરે ત્યારે હિન્દી, ગુજરાતી અને મરાઠી નામોનું ટેબલ કામ આવશે.

વેપારમાં કેટલાક શબ્દોના એકથી વધુ અર્થ થાય છે. "રો સિલ્ક", "ડોલા સિલ્ક" અને "આર્ટ સિલ્ક" ચોક્કસ ટેકનિકલ શબ્દો નહીં પણ બજારનાં નામ છે, તેથી લેબલ પર લખેલું ફાઇબર હંમેશાં વાંચો અને વેચનારને પૂછો. સુરતના કાપડ બજારમાં આવાં નામ ખાસ વધારે સાંભળવા મળે છે. જ્યારે શબ્દ શુદ્ધતા વિશે હોય (શુદ્ધ જરી, શુદ્ધ સિલ્ક, હેન્ડલૂમ), ત્યારે પૈસા ચૂકવતાં પહેલાં તે કેવી રીતે ચકાસવું તે અમારી શુદ્ધ સિલ્ક ઓળખવાની ગાઇડ અને સાડીની કિંમતની ગાઇડ બતાવે છે. પ્રદેશ મુજબ જાણીતાં વણાટની ઝાંખી માટે ભારતમાં સાડીના પ્રકારોથી શરૂઆત કરો.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો A–B (આરી વર્કથી બુટ્ટી સુધી)

આરી વર્ક (Aari work)

ફ્રેમ પર તાણેલા કાપડ પર બારીક હૂકવાળી સોય (આરી) વડે કરાતું ભરતકામ. તેનાથી ઝડપી અને એકસરખો ચેઇન ટાંકો બને છે, તેથી બ્લાઉઝ, લહેંગા અને દુપટ્ટા પર ગાઢ ફૂલવેલના કામ માટે વપરાય છે; કચ્છ અને કાશ્મીરમાં તે પરંપરાગત છે.

અજરખ (Ajrakh)

ગુજરાતના કચ્છ અને સિંધનું રેઝિસ્ટ-ડાઇ કરેલું, હાથથી બ્લોક પ્રિન્ટ કરેલું કાપડ, સામાન્ય રીતે ઘેરા ગળી (ઇન્ડિગો) અને મજીઠ જેવા લાલ રંગમાં, ભૌમિતિક તારા અને જાળની ડિઝાઇન સાથે. તેને બનાવવામાં છાપકામ, રંગકામ અને ધોવાના અનેક તબક્કા લાગે છે. વધુ વાંચો અમારી પશ્ચિમ ભારતના ફેબ્રિકની ગાઇડમાં.

અંબી / કેરી (Ambi, paisley)

વળાંકવાળી કેરી કે ટીપા આકારની મોટિફ, જે દુનિયાભરમાં પેઇઝલી તરીકે ઓળખાય છે; ગુજરાતી અને મરાઠીમાં તેને કેરી કહે છે. તે કાશ્મીરી શાલ, બનારસી બોર્ડર, પૈઠણીના પાલવ અને બાંધણીમાં જોવા મળે છે.

અનારકલી (Anarkali)

ફ્રોક જેવો લાંબો કુર્તો, ઉપરથી ફિટ અને કમર કે ઊંચી કમરથી ઘેરવાળો ફેલાતો, સામાન્ય રીતે ચૂડીદાર અને દુપટ્ટા સાથે પહેરાય છે. તે સુંદર લાગે છે અને પહેરીને હરવા-ફરવામાં સરળ છે, તેથી લગ્ન અને તહેવારોમાં ખૂબ પસંદ કરાય છે.

અંગરખું (Angrakha)

એકબીજા પર ચડતા આગળના ભાગવાળું, બાજુએ કસથી બાંધવામાં આવતું વસ્ત્ર, જે મૂળ પુરુષોનો દરબારી કોટ હતો. આજે મહિલાઓના કુર્તા, અનારકલી અને બ્લાઉઝમાં અંગરખા નેકલાઇન ખૂબ જોવા મળે છે.

અંગવસ્ત્રમ (Angavastram)

દક્ષિણ ભારતમાં પુરુષો ખભા પર ઓઢે છે તે સીવ્યા વગરનું કાપડ, મોટે ભાગે જરી કે સિલ્કની બોર્ડરવાળું; લગ્ન અને મંદિર દર્શન વખતે તે ઘણી વાર વેષ્ટિ કે ધોતી સાથે મેચિંગ હોય છે.

એપ્લિક વર્ક (Appliqué)

એક કાપડમાંથી આકારો કાપીને બીજા કાપડ પર સીવીને કરાતી સજાવટ. કચ્છ, રાજસ્થાન અને ઓડિશાના પીપલીમાં આ મજબૂત લોકપરંપરા છે, અને ચોળી, ગોદડાં અને તહેવારનાં વસ્ત્રો પર વપરાય છે.

આર્ટ સિલ્ક (Art silk)

"આર્ટિફિશિયલ સિલ્ક"નું ટૂંકું નામ: સિલ્ક જેવું દેખાય તેવું બનાવેલું કાપડ, સામાન્ય રીતે વિસ્કોસ રેયોન કે પોલિએસ્ટર. તે શુદ્ધ સિલ્ક કરતાં સસ્તું અને હળવું છે, પણ સિલ્ક નથી, તેથી લેબલ જરૂર વાંચો. અમારી શુદ્ધ સિલ્ક ઓળખવાની ગાઇડ બંને વચ્ચેનો ફરક સમજાવે છે.

બાગ પ્રિન્ટ (Bagh print)

મધ્ય પ્રદેશના બાગ ગામનું કુદરતી રંગોથી કરાતું હાથ બ્લોક પ્રિન્ટિંગ, મોટે ભાગે સફેદ જમીન પર લાલ અને કાળા રંગમાં. જુઓ અમારી બાગ પ્રિન્ટ ગાઇડ.

બાલુચરી (Baluchari)

પશ્ચિમ બંગાળના બિષ્ણુપુરની સિલ્ક સાડી, જેના પાલવમાં ચિત્રોવાળી પેનલો વણેલી હોય છે, ઘણી વાર રામાયણ અને મહાભારતનાં દૃશ્યો. વાંચો બાલુચરી સિલ્ક ગાઇડ.

બનારસી (Banarasi)

વારાણસી (બનારસ) અને આસપાસ વણાતી સાડી, જે સમૃદ્ધ જરી બ્રોકેડ, મુઘલ શૈલીની ફૂલવેલ મોટિફ અને ભારે પાલવવાળા સિલ્ક માટે જાણીતી છે. તે દુલ્હન અને કરિયાવર માટેની ક્લાસિક સાડી છે. જુઓ અમારી બનારસી સિલ્ક સાડી ખરીદવાની ગાઇડ અને બનારસી vs કાંજીવરમ સરખામણી.

બાંધણી (Bandhani, bandhej)

એવું ટાઇ-ડાઇ જેમાં રંગતાં પહેલાં કાપડના નાના નાના ભાગને ચપટીમાં પકડીને દોરાથી કસીને બાંધવામાં આવે છે, જેથી ડિઝાઇનમાં રંગ વગરનાં નાનાં ટપકાં રહી જાય. આ ગુજરાત અને રાજસ્થાનની ખાસિયત છે, અને સાડી, ચણિયાચોળી અને દુપટ્ટામાં વપરાય છે. વાંચો અમારી તહેવાર માટે બાંધણી ગાઇડ.

બંધગળા (Bandhgala, Jodhpuri)

પુરુષોનું બંધ, ઊંચા ગળાવાળું જેકેટ કે કોટ, આગળ બટન સાથે, જે લગ્ન અને ઔપચારિક પ્રસંગોમાં ટ્રાઉઝર કે ચૂડીદાર સાથે પહેરાય છે.

બાટિક (Batik)

મીણથી રેઝિસ્ટ રંગકામની રીત: કાપડ પર ગરમ મીણ ચીતરવામાં કે છાપવામાં આવે છે, પછી કાપડ રંગાય છે અને મીણ કાઢી નખાય છે. મીણમાં પડેલી તિરાડોથી બાટિકની ઓળખ સમી બારીક રંગીન નસો બને છે.

બંગાળી ડ્રેપ (Bengali drape, aath poure)

સાડી પહેરવાની પરંપરાગત બંગાળી રીત, જેમાં આગળ પહોળી બોક્સ પાટલી હોય છે અને પાલવ ડાબા ખભા પરથી લઈ જમણી બાજુ આગળ લાવવામાં આવે છે; ક્યારેક છેડે ચાવીનો ઝૂડો બાંધેલો હોય છે. અનુસરો અમારી નિવી, બંગાળી અને ગુજરાતી સાડી ડ્રેપ ગાઇડ.

બ્લાઉઝ (Blouse)

સાડી નીચે પહેરાતું ફિટ ટોપ. તે સાદું પણ હોય અને ભારે વર્કવાળું પણ; ગળું, પીઠ અને બાંયની ડિઝાઇનથી સાડીનો આખો લુક બદલાઈ જાય છે. આઇડિયા માટે જુઓ અમારી સાડી બ્લાઉઝ ડિઝાઇન ગાઇડ.

બ્લાઉઝ પીસ (Blouse piece, running blouse)

બ્લાઉઝ માટેનું સીવ્યા વગરનું કાપડ, જે સામાન્ય રીતે સાડીના એક છેડે વણેલું હોય છે અને ઘણી વાર આશરે 0.8 થી 1 મીટર લાંબું હોય છે (સાડી મુજબ ફેર પડે). "રનિંગ બ્લાઉઝ" સાડીના બોડી જેવું જ હોય છે; "કોન્ટ્રાસ્ટ બ્લાઉઝ" અલગ રંગનું હોય છે.

બ્લોક પ્રિન્ટ (Block print)

કોતરેલાં લાકડાનાં બીબાંને રંગમાં બોળીને કાપડ પર એક પછી એક દબાવીને હાથથી કરાતું છાપકામ. સાંગાનેર, બગરુ, બાગ અને અજરખપુર તેનાં જાણીતાં કેન્દ્રો છે.

બોટ નેક (Boat neck)

ખભાથી ખભા સુધી લગભગ સીધી જતી પહોળી, છીછરી બ્લાઉઝ નેકલાઇન. લાંબી ગરદન પર સરસ લાગે છે અને સિલ્ક તથા હેન્ડલૂમ સાડી સાથે ભવ્ય દેખાય છે.

બોમકાઈ (Bomkai)

ઓડિશાની કોટન કે સિલ્ક સાડી, જેનું નામ ગંજામ જિલ્લાના બોમકાઈ ગામ પરથી પડ્યું છે; તે એક્સ્ટ્રા-વેફ્ટ મોટિફ, ટેમ્પલ બોર્ડર અને ઇકતના સ્પર્શ માટે જાણીતી છે. કેટલાંક બજારોમાં તેને સોનપુરી પણ કહે છે.

બોર્ડર / કિનાર (Border, kinara)

સાડીની લંબાઈ સાથે ચાલતો વણેલો પટ્ટો. બોર્ડર પાતળી કે પહોળી, સાદી, જરીવાળી, ટેમ્પલ કે કોન્ટ્રાસ્ટ હોઈ શકે, અને પહેર્યા પછી તે સાડીને ફ્રેમ જેવો ઉઠાવ આપે છે.

બ્રોકેડ (Brocade)

એવું સમૃદ્ધ કાપડ જેમાં વધારાના (સપ્લિમેન્ટરી) વાણાના દોરા, ઘણી વાર જરી, વડે ઉપસેલી ડિઝાઇન વણવામાં આવે છે, તેથી ડિઝાઇન ભરતકામ જેવી દેખાય છે પણ વણાટનો જ ભાગ હોય છે. બનારસી બ્રોકેડ સૌથી જાણીતું છે; જુઓ લગ્ન માટે બનારસી બ્રોકેડ.

બુટ્ટો (Buta)

મોટી વણેલી કે ભરેલી મોટિફ, જેમ કે ફૂલ, કેરી કે મોર, જે સાડીના બોડી કે પાલવ પર અંતરે ગોઠવાયેલી હોય. બુટ્ટાથી ભરેલી સાડીને બુટ્ટેદાર કહે છે.

બુટ્ટી (Buti)

નાનો બુટ્ટો: સાડીના બોડી પર એકસરખી વેરાયેલી ટપકાં જેવી નાની મોટિફ. ચંદેરી અને બનારસી સાડીઓમાં ઘણી વાર જરીની બુટ્ટી હોય છે.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો C–D (કેન-કેનથી દુપટ્ટા સુધી)

કેન-કેન (Can-can)

લહેંગા કે ચણિયા નીચે પહેરાતો કડક, અનેક પડવાળો નેટનો પેટીકોટ કે અસ્તર, જેથી ઘેર પહોળો અને ફૂલેલો રહે.

કેપ સ્લીવ (Cap sleeve)

ખભાનો માત્ર ઉપરનો ભાગ ઢાંકતી ખૂબ ટૂંકી બ્લાઉઝ બાંય. ઉનાળા અને પાર્ટી સાડી માટે કોણી સુધીની બાંય કરતાં હળવો વિકલ્પ છે.

ચંદેરી (Chanderi)

મધ્ય પ્રદેશના ચંદેરીનું પારદર્શક, હળવું હેન્ડલૂમ કાપડ, જે સિલ્ક, કોટન કે સિલ્ક-કોટનમાં વણાય છે, ઘણી વાર નાની જરી કે સિક્કા જેવી બુટ્ટી સાથે. જુઓ ચંદેરી ફેબ્રિક ગાઇડ.

ચણિયાચોળી (Chaniya choli)

ઘેરવાળો ચણિયો, ફિટ ચોળી અને દુપટ્ટાનો ગુજરાતી પોશાક. નવરાત્રીના ગરબા માટે આ ક્લાસિક આઉટફિટ છે. જુઓ અમારા નવરાત્રી ચણિયાચોળી ટ્રેન્ડ્સ.

ચેટ્ટીનાડ સાડી (Chettinad saree)

તમિલનાડુના ચેટ્ટીનાડ પ્રદેશની કોટન સાડી, જે મોટા ચેક્સ અને પટ્ટા, માટી જેવા રંગો અને કોન્ટ્રાસ્ટ બોર્ડર માટે જાણીતી છે.

શિફોન (Chiffon)

ખૂબ હળવું, પારદર્શક, સાદા વણાટનું કાપડ, જે નરમ ગડીઓમાં લટકે છે. તે સિલ્ક કે સિન્થેટિક હોઈ શકે અને પાર્ટી સાડી તથા દુપટ્ટા માટે લોકપ્રિય છે.

ચિકનકારી (Chikankari)

લખનૌનું બારીક હાથ ભરતકામ, પરંપરાગત રીતે સફેદ મલમલ પર સફેદ દોરાથી, શેડો વર્ક અને નાની ગાંઠો જેવા અનેક ટાંકાથી થાય છે. આજે તે કોટન, જ્યોર્જેટ અને સિલ્ક પર રંગીન દોરામાં પણ થાય છે. વાંચો અમારી ચિકનકારી ગાઇડ.

શિનોન (Chinon)

હળવું, સહેજ ચમકવાળું સિન્થેટિક કાપડ, જે સ્પર્શમાં શિફોન અને જ્યોર્જેટની વચ્ચેનું લાગે. સુરતની પ્રિન્ટેડ અને ભરતકામવાળી સાડીઓ, ડ્રેસ મટીરિયલ અને દુપટ્ટામાં તે ખૂબ જોવા મળે છે.

ચોળી (Choli)

લહેંગા, ઘાઘરા કે સાડી સાથે પહેરાતી ટૂંકી, ફિટ ચોળી. રાજસ્થાન અને ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં ચોળી બેકલેસ અને કસથી બંધાતી હોય છે.

ચૂડીદાર (Churidar)

પગ કરતાં લાંબો કાપેલો સાંકડો પાયજામો, જેથી વધારાની લંબાઈ ઘૂંટી પાસે બંગડી (ચૂડી) જેવી ગડીઓમાં ભેગી થાય. કુર્તા અને અનારકલી સાથે પહેરાય છે.

કૂર્ગી ડ્રેપ (Coorgi drape)

કર્ણાટકના કોડગુ (કૂર્ગ)ની કોડવા શૈલી, જેમાં પાટલી પાછળ ખોસાય છે અને પાલવ જમણા ખભા પર લાવીને પિન કરાય છે. અમારા સાડી ડ્રેપિંગ સ્ટાઇલ ટૂલ સાથે અજમાવી જુઓ.

કોર્સેટ બ્લાઉઝ (Corset blouse)

કોર્સેટની જેમ કમરને આકાર આપતી બોનિંગ કે પેનલોવાળું સ્ટ્રક્ચર્ડ બ્લાઉઝ. લહેંગા અને મોડર્ન સાડી સાથે લોકપ્રિય છે; જુઓ કોર્સેટ બ્લાઉઝ ડિઝાઇન.

કોટન સિલ્ક (Cotton silk, silk cotton)

સિલ્ક અને કોટનના દોરાથી વણેલું મિશ્રણ, ઘણી વાર સિલ્કનો તાણો અને કોટનનો વાણો કે તેનાથી ઊલટું. તેમાં હળવી ચમક હોય છે, તે શુદ્ધ સિલ્ક કરતાં વધુ હવાદાર છે અને સસ્તું પડે છે.

ક્રેપ (Crepe)

ખૂબ વળ ચડાવેલા દોરાથી બનતું, બારીક કરચલીવાળી દાણાદાર સપાટીવાળું કાપડ. તે સુંદર રીતે ડ્રેપ થાય છે અને સહેલાઈથી કરચલી પડતી નથી; મૈસૂર સિલ્ક શુદ્ધ સિલ્ક ક્રેપ છે. જુઓ અમારી ક્રેપ ફેબ્રિક ગાઇડ.

કટદાના (Cutdana)

પ્રકાશ ઝીલવા માટે ભરતકામમાં ટાંકાતા ધારદાર કાપના નાના કાચ કે પ્લાસ્ટિકના મણકા. દુલ્હનનાં વસ્ત્રોમાં કટદાના ઘણી વાર જરદોસી અને સિક્વિન્સ સાથે ભેળવાય છે.

કટવર્ક (Cutwork, Banarasi)

બનારસી વણાટની ઝડપી રીત, જેમાં વધારાનો વાણો આખી પહોળાઈમાં ચાલે છે અને મોટિફ વચ્ચેના છૂટા દોરા પાછળથી કાપી નખાય છે. તે કઢવા કરતાં હળવું અને સસ્તું હોય છે.

દબકા (Dabka)

ઘટ્ટ વીંટાળેલો ધાતુનો તાર, જે નાના ટુકડામાં કાપીને ઉપસેલું, ટેક્સચરવાળું જરદોસી કામ બનાવવા ટાંકાય છે. આવા જ સ્પ્રિંગ જેવા ગૂંચળાને સલમા કહે છે.

દાબુ પ્રિન્ટ (Dabu print)

રાજસ્થાનની માટી-રેઝિસ્ટ છાપકામની રીત: માટી, ચૂનો અને ગુંદરની લૂગદી કાપડ પર બ્લોકથી છાપવામાં આવે છે, પછી કાપડ રંગાય છે (ઘણી વાર ગળીમાં), અને ડિઝાઇન આછી રહી જાય છે.

ડાર્ટ્સ (Darts)

બ્લાઉઝની છાતી અને કમર પાસે સીવાતી નાની ગડીઓ, જે સપાટ કાપડને શરીરના આકારમાં ઢાળે છે. સારા ડાર્ટ્સથી જ બ્લાઉઝ સુંદર રીતે ફિટ થાય છે.

ધર્માવરમ (Dharmavaram)

આંધ્ર પ્રદેશના ધર્માવરમની સિલ્ક સાડીઓ, જે પહોળી જરી બોર્ડર, સમૃદ્ધ કોન્ટ્રાસ્ટ પાલવ અને તેજસ્વી રંગો માટે જાણીતી છે અને લગ્ન માટે ઘણી વાર પસંદ કરાય છે.

ધોતી / ધોતિયું (Dhoti)

કમર અને પગ ફરતે વીંટાળીને ખોસાતું સીવ્યા વગરનું કાપડ, જે આખા ભારતમાં પુરુષો પહેરે છે. તમિલનાડુમાં તેને વેષ્ટિ, કેરળમાં મુંડુ અને કર્ણાટકમાં પંચે કહે છે.

ધોતી પેન્ટ (Dhoti pants)

ડ્રેપ કરેલી ધોતી જેવો દેખાવ આપતું સીવેલું પેન્ટ, આગળ ગડીઓ અને સાંકડી ઘૂંટી સાથે. મહિલાઓ અને પુરુષો બંને તેને કુર્તા અને ટૂંકા ટોપ સાથે પહેરે છે.

ડિજિટલ પ્રિન્ટ (Digital print)

ઇંકજેટ મશીનથી કાપડ પર છાપેલી ડિઝાઇન, જેમાં અનેક રંગો અને ફોટો જેવી બારીકી શક્ય બને છે. તે ઝડપી અને પોસાય તેવી છે, અને જ્યોર્જેટ, ક્રેપ અને સાટિન સાડીઓમાં ખૂબ સામાન્ય છે.

ડોબી (Dobby)

સાળ સાથે જોડાતું સાધન, જે ટપકાં, ચેક્સ અને ડાયમંડ જેવી નાની ભૌમિતિક ડિઝાઇન કાપડમાં જ વણી દે છે.

ડોલા સિલ્ક (Dola silk)

નરમ, હળવા, ચમકદાર કાપડ માટેનું વેપારી નામ, જે ઘણી વાર ફોઇલ કે જેકાર્ડ ડિઝાઇન સાથે વેચાય છે. તે સામાન્ય રીતે શુદ્ધ સિલ્ક નહીં પણ મિશ્રણ કે સિન્થેટિક હોય છે, તેથી ફાઇબરની માહિતી ચકાસો.

દોરી (Dori)

બ્લાઉઝને પીઠ કે ગળા પાસે બાંધવા વપરાતી દોરી, સામાન્ય રીતે કાપડથી મઢેલી, ઘણી વાર છેડે ફૂમતાં (લટકન) સાથે.

ડબલ ઇકત (Double ikat)

એવું ઇકત જેમાં વણાટ પહેલાં તાણો અને વાણો બંને બાંધીને રંગાય છે, તેથી બંને સાળ પર બરાબર મળે ત્યારે જ ડિઝાઇન ઊપસે છે. ગુજરાતનું પાટણ પટોળું તેનું સૌથી જાણીતું ઉદાહરણ છે; વાંચો પટોળા: પાટણ અને રાજકોટ, કિંમત અને અસલી ઓળખ.

દુપટ્ટો (Dupatta)

સલવાર કમીઝ, લહેંગા કે કુર્તા સાથે ખભા, છાતી કે માથા પર ઓઢાતો લાંબો દુપટ્ટો. તેને ચુન્ની કે ઓઢણી પણ કહે છે.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો E–J (એરી સિલ્કથી જામદાની સુધી)

એરી સિલ્ક (Eri silk)

આસામ અને ઉત્તર-પૂર્વનું નરમ, ગરમાવો આપતું, મેટ સિલ્ક, જેને ઘણી વાર "અહિંસા" કે પીસ સિલ્ક કહે છે, કારણ કે સામાન્ય રીતે કીડો કોશેટો છોડી દે પછી જ તેને કાંતવામાં આવે છે. વાંચો અમારી એરી સિલ્ક ગાઇડ.

એક્સ્ટ્રા વેફ્ટ (Extra weft, supplementary weft)

મોટિફ બનાવવા મૂળ વણાટ ઉપર ઉમેરાતા વધારાના વાણાના દોરા. મોટા ભાગના વણેલા બુટ્ટા, બ્રોકેડ અને જામદાની ડિઝાઇન આ રીતે બને છે.

ફોલ (Fall)

આશરે હથેળી જેટલી પહોળી કોટન કાપડની પટ્ટી, જે સાડીની નીચેની બોર્ડરની અંદર સીવાય છે. તે વજન ઉમેરે છે જેથી પાટલી સીધી પડે, અને કિનારીને ઘસારાથી બચાવે છે. અમારી શરૂઆત કરનારાઓ માટે સાડી ગાઇડ સમજાવે છે કે દરેક નવી સાડીને ફોલ અને પીકો કેમ જરૂરી છે.

ગડવાલ (Gadwal)

તેલંગાણાના ગડવાલની સાડી, જેમાં કોટનનું બોડી અને સિલ્કની બોર્ડર તથા પાલવ ઇન્ટરલોકિંગ વણાટથી જોડાયેલાં હોય છે; પહેરવામાં હળવી છતાં તહેવાર જેવી ભવ્ય.

ગજ્જી સિલ્ક (Gajji silk)

ગુજરાતનું ચમકદાર, સાટિન વણાટનું સિલ્ક, જે બાંધણી અને બીજા ટાઇ-ડાઇ કામ માટે બેઝ તરીકે ખૂબ વપરાય છે.

ગારા (Parsi gara)

સિલ્ક સાડી પર સાટિન ટાંકાથી કરાતું બારીક પારસી ભરતકામ, ચીની શૈલીનાં ફૂલો, પક્ષીઓ અને પેગોડા સાથે. જૂની ગારા સાડીઓ કુટુંબનો કીમતી વારસો ગણાય છે.

ગરદ (Garad)

સફેદ કે ઑફ-વ્હાઇટ રંગની, લાલ બોર્ડરવાળી બંગાળની સિલ્ક સાડી, જે ખાસ કરીને દુર્ગા પૂજા અને બીજા તહેવારોમાં પહેરાય છે. વધુ વાંચો અમારી પૂર્વ ભારતના ફેબ્રિકની ગાઇડમાં.

જ્યોર્જેટ (Georgette)

પારદર્શક, હળવું, સહેજ કરચલીવાળું દાણાદાર કાપડ, જે શિફોન કરતાં થોડું ભારે અને ઓછું પારદર્શક હોય છે. તે નરમાઈથી ડ્રેપ થાય છે, પ્રવાસમાં સરળ રહે છે અને પાર્ટી સાડી માટે મુખ્ય પસંદગી છે.

ગરારા (Gharara)

ઘૂંટણ સુધી ફિટ અને પછી ઘૂંટણ પાસેની ચૂણવાળી સિલાઈથી ઘેરવાળું ફેલાતું પહોળું પેન્ટ; ટૂંકા કુર્તા સાથે પહેરાતી પરંપરાગત લખનવી શૈલી.

ઘરચોળું (Gharchola)

ગુજરાતી દુલ્હનની સાડી, સામાન્ય રીતે લાલ કે મરૂન, જે જરીની લાઇનોથી ચોરસ ખાનાંમાં વહેંચાયેલી હોય છે અને ખાનાં બાંધણીનાં ટપકાં અને મોટિફથી ભરેલાં હોય છે. ઘણા પરિવારોમાં તે વરપક્ષ તરફથી આપવામાં આવે છે. જુઓ અમારી પશ્ચિમ ભારતની સાડીઓની ગાઇડ.

ઘેર (Gher, flare)

લહેંગા કે ચણિયાનો નીચેનો ઘેરાવો, જે ઘણી વાર મીટરમાં કહેવાય છે. વધુ ઘેર એટલે ગરબા અને નૃત્ય માટે વધુ ભરાવદાર, ગોળ ફરતો ચણિયો.

ઘાઘરો (Ghagra)

રાજસ્થાન અને ગુજરાતનો પરંપરાગત લાંબો, ભરાવદાર, ચૂણવાળો ઘાઘરો, જે ચોળી અને ઓઢણી સાથે પહેરાય છે. આજે "ઘાઘરો" અને "લહેંગો" ઘણી વાર એક જ વસ્તુ માટે વપરાય છે; અમારી લહેંગાના પ્રકારોની ગાઇડ ફરક સમજાવે છે.

જીઆઈ ટેગ (GI tag)

જિયોગ્રાફિકલ ઇન્ડિકેશન: એવી કાનૂની નોંધણી જે કોઈ ઉત્પાદનના નામને પરંપરાગત રીતે તેને બનાવતા પ્રદેશ અને સમુદાય સાથે જોડે છે, જેમ કે પૈઠણી કે પાટણ પટોળા. જુઓ અમારી જીઆઈ ટેગ સાડીઓની યાદી.

ગોટા પત્તી (Gota patti)

રાજસ્થાની ભરતકામ, જેમાં સોનેરી કે રૂપેરી સાંકડી રિબન (ગોટા)ને આકારમાં કાપીને કાપડ પર ટાંકવામાં આવે છે. તે હળવું અને ચમકદાર હોય છે અને તહેવાર તથા હલ્દીના આઉટફિટ માટે લોકપ્રિય છે.

હાફ સાડી (Half saree, langa voni)

લાંબો ચણિયો (લંગા કે પાવાડાઈ), બ્લાઉઝ અને અડધી લંબાઈની ઓઢણી (વોણી કે દાવણી)નો દક્ષિણ ભારતીય પોશાક, જે પરંપરાગત રીતે યુવતીઓ પહેરે છે. જુઓ અમારી પટ્ટુ પાવાડાઈ અને હાફ સાડી ગાઇડ.

હેન્ડલૂમ / હાથવણાટ (Handloom)

વીજળી વગર હાથ અને પગથી ચાલતી સાળ પર વણેલું કાપડ. હેન્ડલૂમ સાડીમાં નાની અનિયમિતતાઓ દેખાય છે અને તેને વણવામાં ઘણો વધુ સમય લાગે છે. બંનેને અલગ ઓળખતાં શીખો હેન્ડલૂમ vs પાવરલૂમમાં.

હેન્ડલૂમ માર્ક (Handloom Mark)

ભારત સરકારની યોજના હેઠળનું લેબલ, જે પ્રમાણિત કરે છે કે ઉત્પાદન હાથવણાટનું છે. દરેક સાચા હેન્ડલૂમ પર તે હોય એવું જરૂરી નથી, પણ હોય તો તે ઉપયોગી સંકેત છે.

હાઇ નેક (High neck)

ગરદનના મૂળ સુધી કે તેથી ઊંચે જતી બ્લાઉઝ કે ચોળીની નેકલાઇન, ઘણી વાર બંધ પીઠ સાથે. જુઓ લગ્ન માટે હાઇ નેક બ્લાઉઝ ડિઝાઇન.

હૂક (Hooks, hook and eye)

મોટા ભાગના સાડી બ્લાઉઝ બંધ કરવા વપરાતા નાના ધાતુના હૂક, સામાન્ય રીતે આગળની બાજુ. પાછળ ખૂલતી ડિઝાઇન માટે ઝિપ અને બટન વિકલ્પ છે.

ઇકત (Ikat)

રેઝિસ્ટ-ડાઇની રીત, જેમાં વણાટ પહેલાં દોરાનાં ઝૂમખાં બાંધીને રંગાય છે, તેથી કાપડ વણાતાં જ નરમ, ઝાંખી કિનારીવાળી ડિઝાઇન ઊપસે છે. સિંગલ ઇકતમાં ફક્ત તાણો કે ફક્ત વાણો રંગાય છે. જુઓ અમારી પોચમપલ્લી ઇકત ગાઇડ.

ઇલકલ (Ilkal)

કર્ણાટકના ઇલકલની કોટન કે કોટન-સિલ્ક સાડી, જે તેના ખાસ પાલવ માટે જાણીતી છે: પરંપરાગત રીતે સફેદ ડિઝાઇનવાળો લાલ પાલવ, જે ખાસ લૂપિંગ ટેકનિકથી બોડી સાથે જોડાય છે. ઘણી વાર તે કસૂતી ભરતકામથી સજાવેલી હોય છે.

ગળી / ઇન્ડિગો (Indigo)

ઇન્ડિગોફેરા છોડમાંથી બનતો કુદરતી વાદળી રંગ, જે સદીઓથી ભારતીય બ્લોક પ્રિન્ટ, ઇકત અને દાબુ કામમાં વપરાય છે.

જાળ (Jaal)

આખા કાપડને આવરી લેતી જાળી કે જાળ જેવી ડિઝાઇન, વણેલી કે ભરેલી, ઘણી વાર નાનાં ફૂલો કે બુટ્ટીથી ભરેલી.

જેકાર્ડ (Jacquard)

સાળની એવી પદ્ધતિ (પહેલાં પંચ કાર્ડ, હવે ઘણી વાર ઇલેક્ટ્રોનિક) જે જટિલ ડિઝાઇન વણવા માટે તાણાના દરેક દોરાને અલગથી નિયંત્રિત કરે છે. ઘણી હેન્ડલૂમ સાળમાં પણ જેકાર્ડ જોડેલું હોય છે.

જામાવાર (Jamawar)

મૂળ ગાઢ પેઇઝલી ડિઝાઇનવાળું બારીક કાશ્મીરી વણેલું શાલનું કાપડ. આજે આ નામ આખા કાપડમાં પેઇઝલી વણાટવાળા બ્રોકેડ માટે પણ વપરાય છે.

જામદાની (Jamdani)

બંગાળ અને બાંગ્લાદેશનું બારીક મલમલ, જેમાં મોટિફ હાથથી વણાય છે: એક એક મોટિફ માટે વધારાના દોરા નાખવામાં આવે છે, જેથી તે પારદર્શક કાપડ પર તરતી હોય એવી લાગે. વાંચો અમારી જામદાની સાડી ગાઇડ.

K થી શરૂ થતા સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો (કઢવાથી કચ્છી ભરત સુધી)

કઢવા (Kadhwa)

બનારસી વણાટની સૌથી ઉત્તમ રીત, જેમાં દરેક મોટિફ તેના પોતાના દોરાથી અલગ વણાય છે, તેથી કાપવા પડે એવા છૂટા દોરા રહેતા નથી. તે કટવર્ક કરતાં ધીમું અને મોંઘું છે, અને મોટિફ વધુ ટકાઉ રહે છે.

કલમકારી (Kalamkari)

આંધ્ર પ્રદેશનું કુદરતી રંગોથી હાથે ચીતરેલું કે બ્લોક પ્રિન્ટ કરેલું કાપડ. શ્રીકાલહસ્તિ કલમથી દોરેલાં પૌરાણિક દૃશ્યો માટે અને મછલીપટ્ટનમ બ્લોક પ્રિન્ટ માટે જાણીતું છે.

કલી (Kali)

છેડે સાંકડી થતી કાપડની પેનલ. અનેક કલીઓ બાજુ બાજુમાં સીવવાથી અનારકલી, કુર્તા કે લહેંગાને ઘેર મળે છે.

કલીદાર (Kalidar)

ઘણી કલીઓમાંથી કાપેલો કુર્તો કે અનારકલી, જે ઉપરથી ફિટ અને નીચે ઘેરવાળો ઝૂલે છે. આ પરંપરાગત લખનવી અને ઉત્તર ભારતીય કટ છે.

કમરબંધ (Kamarbandh)

સાડી કે લહેંગા પર પહેરાતો કમરપટ્ટો, ધાતુ, મણકા કે ભરતકામવાળા કાપડનો. તે પાટલી અને પાલવને જગ્યાએ રાખે છે અને પરંપરાગત સ્પર્શ ઉમેરે છે.

કાંજીવરમ (Kanjivaram, Kanchipuram)

તમિલનાડુના કાંચીપુરમની ભારે મલબેરી સિલ્ક સાડી, સમૃદ્ધ જરી, ટેમ્પલ બોર્ડર અને કોન્ટ્રાસ્ટ પાલવ સાથે, ઘણી વાર કોરવાઈથી જોડાયેલી. તે દક્ષિણ ભારતની ક્લાસિક દુલ્હન સિલ્ક છે. જુઓ શુદ્ધ કાંજીવરમ સિલ્ક કેવી રીતે ઓળખવું અને કાંચીપુરમ સિલ્કનો ઇતિહાસ.

કાંથા (Kantha)

બંગાળ અને ઓડિશાનું રનિંગ ટાંકાનું ભરતકામ, જે પહેલાં જૂની સાડીઓનાં પડ જોડીને ગોદડાં બનાવવા વપરાતું અને હવે સિલ્ક તથા કોટન સાડીઓ પર થાય છે. વાંચો અમારી કાંથા સ્ટિચ ગાઇડ.

કસબ (Kasab)

જરી માટેનો ગુજરાતી અને મરાઠી શબ્દ, એટલે વણાટ અને ભરતકામમાં વપરાતો ધાતુનો દોરો, જેમ કે પૈઠણી અને કચ્છના કાપડ પરનું કસબ કામ.

કસવુ (Kasavu)

કેરળની ઑફ-વ્હાઇટ હેન્ડલૂમ સાડીઓ અને મુંડુની સોનેરી જરી બોર્ડર. આ શબ્દ આખી સાડી માટે પણ વપરાય છે. વાંચો અમારી કસવુ સાડી ગાઇડ.

કશીદા (Kashida)

કાશ્મીરી ભરતકામનું સામાન્ય નામ, જેમાં બારીક સોઝની સોયકામ, આરી ચેઇન ટાંકો અને તિલ્લા ધાતુના દોરાનું કામ આવે છે.

કસૂતી (Kasuti)

કર્ણાટકનું ગણતરીના નાના ટાંકાથી કરાતું હાથ ભરતકામ, જેમાં મંદિર, રથ અને દીવા જેવી ભૌમિતિક મોટિફ બને છે, ઘણી વાર ઇલકલ સાડી પર.

કતાન (Katan)

અનેક સિલ્ક તાંતણાને વળ આપીને બનાવેલો શુદ્ધ સિલ્ક દોરો. "કતાન બનારસી" એટલે લીસા, સાદા વણાટના બેઝવાળી શુદ્ધ સિલ્ક બનારસી.

કટોરી બ્લાઉઝ (Katori blouse)

છાતી નીચે સીવેલી વાટકી આકારની પેનલોવાળું બ્લાઉઝ (કટોરી એટલે વાટકી), ગોળાકાર અને આધારવાળા આકાર માટે. વધુ કટ જુઓ અમારી બ્લાઉઝ ડિઝાઇન ગાઇડમાં.

કેડિયું (Kediyu)

ગુજરાતી પુરુષોનું ટૂંકું, કમર પાસે ચૂણવાળા ઘેરવાળું ટોપ, જે નવરાત્રીના ગરબામાં ચોરણા (પાયજામા) સાથે પહેરાય છે.

કીહોલ નેક (Keyhole neck)

નાના ટીપા કે ગોળ આકારના ખુલ્લા ભાગવાળી બ્લાઉઝ નેકલાઇન કે પીઠ, જે ઘણી વાર ઉપરથી બટન કે દોરીથી બંધ થાય છે.

ખાદી (Khadi)

હાથે કાંતેલું અને હાથે વણેલું કાપડ, સામાન્ય રીતે કોટન, સિલ્ક કે ઊનનું. ભારતના સ્વતંત્રતા આંદોલનમાં તેનું કેન્દ્રીય સ્થાન હતું; તે હવાદાર અને સહેજ ટેક્સચરવાળું હોય છે.

કિનારી (Kinari)

સાડી, દુપટ્ટા કે લહેંગાની કિનારે સીવાતી સુશોભિત લેસ કે રિબન, ઘણી વાર જરી, ગોટા કે ભરતકામવાળી.

કિનખાબ (Kinkhab)

ઐતિહાસિક રીતે બનારસનું ખૂબ ભારે બ્રોકેડ, સોના-ચાંદીની જરીથી એટલું ગાઢ વણેલું કે નીચેનું સિલ્ક ભાગ્યે જ દેખાય.

કોરા (Kora)

કાચા, ધોયા વગરના કે રંગ્યા વગરના કાપડ માટેનો શબ્દ. કોરા સિલ્ક કે કોરા ઓર્ગેન્ઝા એટલે કડક, પારદર્શક સિલ્ક જેનું ગમ પૂરેપૂરું કાઢ્યું નથી; તે હળવી બનારસી સાડીઓમાં વપરાય છે.

કોરવાઈ (Korvai)

કાંજીવરમની ટેકનિક, જેમાં કોન્ટ્રાસ્ટ બોર્ડર અને બોડી એક જ સાળ પર અલગ વણાય છે અને હાથથી ગૂંથીને જોડાય છે, તેથી જોડાણ ખૂબ મજબૂત બને છે. તે કુશળ વણાટની નિશાની છે.

કોસા સિલ્ક (Kosa silk)

છત્તીસગઢનું ટસર સિલ્કનો એક પ્રકાર, કુદરતી સોનેરી-બેજ રંગ અને નરમ, ટેક્સચરવાળા સ્પર્શ સાથે. જુઓ અમારી મધ્ય ભારતના ફેબ્રિકની ગાઇડ.

કોટા ડોરિયા (Kota Doria)

રાજસ્થાનના કોટાનું ખૂબ હળવું, હવાદાર કાપડ, કોટન કે કોટન-સિલ્કમાં, નાના ચોરસ ચેક્સની ડિઝાઇન સાથે વણેલું. ઉનાળાની સાડી માટે આદર્શ.

કુર્તો (Kurta)

પુરુષો અને મહિલાઓ પહેરે છે તે લાંબું, ઢીલું કે અર્ધ-ફિટ ટ્યુનિક, સામાન્ય રીતે પાયજામા, ચૂડીદાર, સલવાર કે પલાઝો પર.

કુર્તી (Kurti)

મહિલાઓ માટેનો ટૂંકો કુર્તો, સામાન્ય રીતે હિપ સુધીનો, જે રોજબરોજ જીન્સ, લેગિંગ્સ, પલાઝો કે સ્કર્ટ સાથે પહેરાય છે.

કચ્છી ભરત (Kutch work)

ગુજરાતના કચ્છની ભરતકામ પરંપરાઓ, જે તેજસ્વી દોરા, નાનાં આભલાં અને મોટી ભૌમિતિક તથા ફૂલવેલ ડિઝાઇન માટે જાણીતી છે; દરેક સમુદાયની પોતાની આગવી શૈલી છે.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો L–M (લટકનથી મૈસૂર સિલ્ક સુધી)

લટકન (Latkan)

બ્લાઉઝની દોરી, લહેંગાના નાડા કે સાડીના પાલવ પરથી લટકતું સુશોભિત ફૂમતું, જે મણકા, દોરા, મોતી કે નાની ઘૂઘરીથી બને છે.

લહેંગો (Lehenga)

ચોળી અને દુપટ્ટા સાથે પહેરાતો લાંબો, ઘેરવાળો સ્કર્ટ, જે ઉત્તર અને પશ્ચિમ ભારતમાં દુલ્હનનો સૌથી લોકપ્રિય પોશાક છે. તેના સિલુએટ A-લાઇનથી મર્મેડ સુધીના હોય છે; જુઓ લહેંગાના પ્રકારો અને અમારી બ્રાઇડલ લહેંગા ટ્રેન્ડ્સ ગાઇડ.

લહેંગા સાડી (Lehenga saree)

પહેલેથી પાટલી વાળેલો પાલવ જોડેલો સીવેલો લહેંગા સ્કર્ટ, જે સાડી જેવો દેખાય છે પણ લહેંગા જેટલો સહેલાઈથી પહેરાય છે.

લહેરિયું (Leheriya)

રાજસ્થાની ટાઇ-ડાઇ, જેમાં કાપડને વીંટાળીને ત્રાંસું બાંધવામાં આવે છે જેથી લહેર જેવા પટ્ટા બને. ચોમાસા અને તીજ માટે તે પરંપરાગત છે. જુઓ બાંધણી, લહેરિયા અને પટોળા વચ્ચે ફરક.

લિનન (Linen)

અળસી (ફ્લેક્સ)ના રેસામાંથી બનતું કુદરતી કાપડ, કડક, હવાદાર અને ગરમીમાં ઠંડક આપતું, હળવા સ્લબ ટેક્સચર સાથે. વાંચો લિનન સાડી અને કપડાં વિશે.

અસ્તર (Lining, astar)

બ્લાઉઝ કે લહેંગાની અંદર સીવાતું કાપડનું અંદરનું પડ, સામાન્ય રીતે કોટનનું. તે વસ્ત્રને આરામદાયક બનાવે છે, પરસેવો શોષે છે અને નાજુક બહારના કાપડને બચાવે છે.

મડિસાર (Madisar)

ઘણી તમિલ બ્રાહ્મણ મહિલાઓ પહેરે છે તે પરંપરાગત નવ વારની ડ્રેપ, જેમાં પગ વચ્ચે પાટલી ખોસાય છે; સામાન્ય રીતે લગ્ન અને ધાર્મિક વિધિઓમાં પહેરાય છે. જુઓ દક્ષિણ ભારતીય સાડી ડ્રેપિંગ સ્ટાઇલ.

મહેશ્વરી (Maheshwari)

મધ્ય પ્રદેશના મહેશ્વરની હળવી કોટન-સિલ્ક હેન્ડલૂમ સાડી, જે સાદા પટ્ટા કે ચેક્સ અને બંને બાજુથી પહેરી શકાય એવી બોર્ડર માટે જાણીતી છે. વાંચો અમારી મહેશ્વરી હેન્ડલૂમ ગાઇડ.

મંગલગિરિ (Mangalgiri)

આંધ્ર પ્રદેશના મંગલગિરિની કોટન (અને સિલ્ક-કોટન) હેન્ડલૂમ સાડીઓ, સાદા કે હળવી ડિઝાઇનવાળા બોડી અને સાદી જરી બોર્ડર સાથે.

માર્જિન (Margin, seam allowance)

દરજી બ્લાઉઝની સિલાઈની અંદર છોડે તે વધારાનું કાપડ, જેથી પછીથી ઢીલું કરી શકાય. જો તમારું માપ વારંવાર બદલાતું હોય તો સારું માર્જિન રાખવા કહો; અમારી બ્લાઉઝ માપ ગાઇડ સમજાવે છે કે દરજીને કેવી રીતે સૂચના આપવી.

મશરૂ (Mashru)

ગુજરાતનું (પરંપરાગત રીતે પાટણનું) સાટિન વણાટનું કાપડ, જેમાં ઉપરની બાજુ સિલ્કનો તાણો અને અંદર કોટનનો વાણો હોય છે; તેથી સપાટી ચમકદાર રહે છે અને ત્વચાને આરામદાયક લાગે છે.

મટકા સિલ્ક (Matka silk)

ટૂંકા કે બગાડના મલબેરી સિલ્ક રેસામાંથી હાથે કાંતેલા દોરાથી વણાતું ખરબચડું સિલ્ક. તે મેટ અને માટી જેવા દેખાવનું હોય છે અને ભરાવદાર રીતે ડ્રેપ થાય છે.

મીનાકારી વણાટ (Meenakari weave)

જરી મોટિફની અંદર કે આસપાસ વણાયેલા રંગીન સિલ્કના દોરા, જેથી ડિઝાઇન મીનાકારી ઘરેણાં જેવી દેખાય. બનારસી અને બીજી બ્રોકેડ સાડીઓમાં તે સામાન્ય છે.

મેખેલા ચાદર (Mekhela chador)

આસામનો પરંપરાગત બે ભાગનો પોશાક: મેખેલા પાટલીવાળો, વીંટાળેલો સ્કર્ટ છે અને ચાદર તેના પર પાલવની જેમ ઓઢાય છે. તે ઘણી વાર મુગા કે પાટ સિલ્કમાં વણાય છે.

આભલા ભરત (Mirror work, shisha, abhla)

એવું ભરતકામ જેમાં નાનાં ગોળ કે આકારવાળાં આભલાં ટાંકાની ફ્રેમથી જગ્યાએ પકડી રખાય છે. તે ગુજરાત અને રાજસ્થાનની ઓળખ છે અને નવરાત્રીના આઉટફિટ માટે સૌથી મનપસંદ છે.

મોતી વર્ક (Moti work)

મોતી કે મોતી જેવા મણકાથી કરાતું ભરતકામ, જે બ્લાઉઝ, લહેંગા અને દુપટ્ટા પર નરમ, ભવ્ય ચમક આપે છે.

મુગા સિલ્ક (Muga silk)

આસામનું કુદરતી સોનેરી સિલ્ક, તેની ચમક અને ટકાઉપણા માટે જાણીતું; કહેવાય છે કે ઉંમર સાથે તેની ચમક વધે છે. વાંચો અમારી મુગા સિલ્ક ગાઇડ.

મુકેશ (Mukaish, badla)

લખનવી ટેકનિક, જેમાં ચપટા કરેલા ધાતુના તારની પાતળી પટ્ટીઓ કાપડમાં વળ આપીને નાનાં ચમકતાં ટપકાં બનાવાય છે, ઘણી વાર ચિકનકારી સાથે.

મલબેરી સિલ્ક (Mulberry silk)

સૌથી સામાન્ય સિલ્ક, જે શેતૂરનાં પાન ખાતા રેશમના કીડામાંથી મળે છે. તે લીસું અને ચમકદાર હોય છે અને કાંજીવરમ, બનારસી તથા મૈસૂર સિલ્કનો આધાર છે. વાંચો ભારતીય સિલ્ક વિશે અમારી ગાઇડ અને તેની સંભાળ વિશે સિલ્ક સાડીની સંભાળમાં.

મલમલ (Mulmul, muslin)

ખૂબ નરમ, બારીક, હળવું કોટન, જે ઉનાળાની સાડી, કુર્તા અને દુપટ્ટા માટે આદર્શ છે. વધુ વાંચો અમારી હેન્ડલૂમ કોટન ગાઇડમાં.

મુંડુમ નેરિયથુ (Mundum neriyathu)

કેરળનું પરંપરાગત બે ભાગનું વસ્ત્ર: મુંડુ શરીરના નીચલા ભાગ ફરતે પહેરાય છે અને નેરિયથુ બ્લાઉઝ પર ઓઢાય છે; બંને ઑફ-વ્હાઇટ અને કસવુ બોર્ડરવાળાં હોય છે.

મૈસૂર સિલ્ક (Mysore silk)

કર્ણાટકની લીસી, હળવી શુદ્ધ સિલ્ક ક્રેપ સાડી, નરમ ચમક અને સામાન્ય રીતે સાદી જરી બોર્ડર સાથે. જુઓ મૈસૂર સિલ્ક vs કાંજીવરમ.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો N–P (નારાયણપેટથી પફ સ્લીવ સુધી)

નારાયણપેટ (Narayanpet)

તેલંગાણાના નારાયણપેટની કોટન અને સિલ્ક સાડીઓ, જે ચેક્સવાળા બોડી, ટેમ્પલ ડિઝાઇનવાળી કોન્ટ્રાસ્ટ બોર્ડર અને મજબૂત સ્પર્શ માટે જાણીતી છે.

નવવારી (Nauvari)

મહારાષ્ટ્રની નવ વારની સાડી અને ડ્રેપ, જે પેટીકોટ વગર પહેરાય છે અને ધોતીની જેમ પગ વચ્ચે ખોસાય છે (કાષ્ટા), જેથી હરવા-ફરવાની છૂટ મળે. તે લગ્ન, તહેવારો અને લાવણીમાં પહેરાય છે.

નેહરુ જેકેટ (Nehru jacket)

ટૂંકા ઊભા કોલરવાળું પુરુષોનું બાંય વગરનું જેકેટ, જે કુર્તા પર પહેરાય છે. લગ્ન અને તહેવારોમાં તૈયાર થવાની આ સરળ રીત છે.

નેટ (Net)

ખુલ્લી જાળીવાળું, હળવું અને પારદર્શક કાપડ, જે લહેંગા, દુપટ્ટા અને સાડી માટે વપરાય છે, સામાન્ય રીતે ભરતકામ, સિક્વિન્સ કે નીચે અસ્તર સાથે.

નિવી ડ્રેપ (Nivi drape)

ભારતમાં સૌથી સામાન્ય સાડી ડ્રેપ: પાટલી આગળ ખોસેલી અને પાલવ ડાબા ખભા પર. તેની શરૂઆત આંધ્ર પ્રદેશમાં થઈ હતી. તબક્કાવાર શીખો અમારી સાડી પહેરવાની સ્ટાઇલ ગાઇડમાં.

ઓઢણી (Odhni)

દુપટ્ટા કરતાં મોટી, લાંબી ઓઢણી, જે રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાં ઘાઘરા ચોળી સાથે માથા અને ખભા પર ઓઢાય છે.

ઓર્ગેન્ઝા (Organza)

પાતળું, પારદર્શક, કડક કાપડ, ટટ્ટાર બોડી અને હળવી ચમક સાથે, જે સિલ્ક કે સિન્થેટિકમાંથી બને છે. તે આકાર જાળવે છે અને ઉનાળામાં હળવું દેખાય છે. જુઓ અમારી ઓર્ગેન્ઝા સાડી ગાઇડ.

પેડેડ બ્લાઉઝ (Padded blouse)

નરમ કપ કે પેડિંગ સીવેલું બ્લાઉઝ, જે આકાર આપે છે અને અલગ બ્રાની જરૂર રહેતી નથી. ડીપ નેક અને બેકલેસ સ્ટાઇલ સાથે પેડિંગ સારું રહે છે.

પૈઠણી (Paithani)

મહારાષ્ટ્રના પૈઠણ અને યેવલાની હાથવણાટ સિલ્ક સાડી, ટેપેસ્ટ્રી શૈલીમાં વણેલા સમૃદ્ધ જરી પાલવ સાથે, ઘણી વાર મોર, પોપટ અને ફૂલવેલની મોટિફ. વાંચો અમારી પૈઠણી સાડી ગાઇડ.

પલાઝો (Palazzo)

કુર્તા અને કુર્તી સાથે પહેરાતું પહોળું, સીધું, લહેરાતું પેન્ટ, ગરમીમાં આરામદાયક અને પહેરવામાં સરળ.

પાલવ / પલ્લુ (Pallu)

ખભા પરથી નીચે પડતો સાડીનો સજાવટવાળો છેડો, સામાન્ય રીતે ડિઝાઇનનો સૌથી સમૃદ્ધ ભાગ. તેને હિન્દી અને બંગાળીમાં આંચલ, મરાઠીમાં પદર, ગુજરાતીમાં પાલવ અને તમિલમાં મુંધાનાઈ કહે છે.

પાનેતર (Panetar)

ગુજરાતી દુલ્હનની સાડી, પરંપરાગત રીતે સફેદ કે ઑફ-વ્હાઇટ, લાલ બોર્ડર અને બાંધણી સાથે; ઘણા પરિવારોમાં તે કન્યાના મામા ભેટ આપે છે અને લગ્નવિધિમાં પહેરાય છે.

પશ્મીના (Pashmina)

લદ્દાખની ચાંગથાંગી બકરીનું ખૂબ બારીક, ગરમ ઊન, જે કાશ્મીરમાં હાથે કાંતીને શાલ અને સ્ટોલમાં વણાય છે. શીખો અસલી પશ્મીના કેવી રીતે ઓળખવી.

પટિયાલા સલવાર (Patiala salwar)

ઘણી ઊંડી પાટલીવાળી પંજાબી સલવાર, જે ભારે ગડીઓમાં લટકે છે અને ઘૂંટી પાસે ભેગી થાય છે; સામાન્ય રીતે ટૂંકા કુર્તા સાથે પહેરાય છે.

પટોળું (Patola)

ગુજરાતના પાટણની ડબલ ઇકત સિલ્ક સાડી, ચોક્કસ ભૌમિતિક અને આકૃતિવાળી ડિઝાઇન માટે પ્રખ્યાત, જે બંને બાજુ એકસરખી દેખાય છે. રાજકોટ પટોળું સામાન્ય રીતે સિંગલ ઇકત હોય છે. વાંચો અમારી પટોળા સાડી ગાઇડ.

પટ્ટુ (Pattu)

દક્ષિણ ભારતની કેટલીક ભાષાઓમાં સિલ્ક માટેનો શબ્દ, જેમ કે પટ્ટુ સાડી કે પટ્ટુ પાવાડાઈ.

પટ્ટુ પાવાડાઈ (Pattu pavadai)

મેચિંગ બ્લાઉઝ સાથેનો સિલ્ક સ્કર્ટ (પાવાડાઈ), જે દક્ષિણ ભારતમાં તહેવારો અને કૌટુંબિક પ્રસંગોએ નાની છોકરીઓનો પરંપરાગત પોશાક છે.

ચણિયો / પેટીકોટ (Petticoat, inskirt)

સાડી નીચે પહેરાતો નાડાવાળો લાંબો ચણિયો. સાડીની પાટલી તેમાં ખોસાય છે, તેથી બરાબર ફિટ અને મેચિંગ રંગનો ચણિયો જરૂરી છે. અમારી બોડી ટાઇપ મુજબ સાડી ગાઇડ પાતળો અને ઊંચો દેખાવ આપતા પેટીકોટ કટ સમજાવે છે.

ફુલકારી (Phulkari)

પંજાબનું "ફૂલકામ": કોટન કાપડની પાછળથી તેજસ્વી સિલ્ક ફ્લોસથી રફૂ જેવા ટાંકા ભરાય છે, જેથી આગળની બાજુ ભૌમિતિક ફૂલોથી ઢંકાઈ જાય. વાંચો અમારી ફુલકારી ભરતકામ ગાઇડ.

પીકો (Pico)

સાડીની કાપેલી કાચી કિનારી પર, ખાસ કરીને શિફોન અને જ્યોર્જેટમાં, દોરા નીકળતા અટકાવવા કરાતી સાંકડી મશીન સિલાઈ. સામાન્ય રીતે તે ફોલ સાથે જ કરાવાય છે.

પાટલી (Pleats)

સાડીની આગળ ચણિયામાં ખોસાતી વ્યવસ્થિત ગડીઓ. નિવી ડ્રેપમાં સામાન્ય રીતે એકસરખી પહોળાઈની પાંચથી સાત પાટલી હોય છે.

પોચમપલ્લી (Pochampally)

તેલંગાણાના ભૂદાન પોચમપલ્લીની ઇકત સાડીઓ અને કાપડ, જે તેજસ્વી રંગોમાં તીક્ષ્ણ ભૌમિતિક ડિઝાઇન માટે જાણીતાં છે. વાંચો અમારી પોચમપલ્લી ઇકત ગાઇડ.

પોટલી બટન (Potli buttons)

નાના, ગોળ, કાપડથી મઢેલા બટન, ઘણી વાર બ્લાઉઝની પીઠ પર હારમાં. તે ઉપયોગી પણ છે અને સુશોભન પણ.

પાવરલૂમ (Powerloom)

ઇલેક્ટ્રિક મોટરથી ચાલતી સાળ. પાવરલૂમ સાડીઓ ઝડપથી બને છે અને સસ્તી હોય છે, ખૂબ એકસરખા વણાટ અને સપાટ પાછળની બાજુ સાથે. સુરત પાવરલૂમ કાપડનું મોટું કેન્દ્ર છે. જુઓ હેન્ડલૂમ vs પાવરલૂમ.

પ્રી-ડ્રેપ્ડ સાડી (Pre-draped saree)

પાટલી અને પાલવ પહેલેથી જગ્યાએ સીવેલાં હોય એવી સાડી, જે સ્કર્ટની જેમ પહેરાય છે અને એક મિનિટમાં ડ્રેપ થઈ જાય છે. જુઓ અમારી પ્રી-ડ્રેપ્ડ સાડી ગાઇડ.

પ્રિન્સેસ કટ (Princess cut)

ડાર્ટ્સને બદલે ખભા કે બગલથી છાતી પરથી કમર સુધી જતી ઊભી સિલાઈવાળો બ્લાઉઝ કટ, લીસા અને નજીકના ફિટ માટે.

પફ સ્લીવ (Puff sleeve)

ખભે, કફ પાસે કે બંને જગ્યાએ ચૂણ લઈને ફુલાવેલી બાંય. તે સાંકડા ખભા પર સરસ લાગે છે અને વિન્ટેજ ટચ આપે છે.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો R–S (રાજપૂતી પોશાકથી સ્વીટહાર્ટ નેક સુધી)

રાજપૂતી પોશાક (Rajputi poshak)

રાજસ્થાનનો પરંપરાગત રાજપૂત પોશાક: ભરાવદાર ઘાઘરો, કુર્તી, કાંચળી (બોડીસ) અને લાંબી ઓઢણી, ઘણી વાર ગોટા વર્કવાળા જ્યોર્જેટમાં.

રંગકાટ (Rangkat)

બનારસી શૈલી, જેમાં એક જ સાડીમાં અલગ અલગ રંગના બ્લોક કે પટ્ટા વણાય છે, જેથી આકર્ષક બહુરંગી દેખાવ મળે.

રો સિલ્ક (Raw silk)

ભારતીય બજારમાં, સહેજ કડક, મેટ, સ્લબવાળા ટેક્સચરનું સિલ્ક, કારણ કે તેનું ગમ પૂરેપૂરું કાઢ્યું નથી કે તે અસમાન દોરાથી વણાયું છે. બ્લાઉઝ, લહેંગા અને કુર્તામાં તે આકાર સારી રીતે જાળવે છે. જુઓ દિવસના પ્રસંગો માટે રો સિલ્ક.

રેશમ (Resham)

સિલ્કનો દોરો, ખાસ કરીને ભરતકામમાં વપરાતો નરમ, ચમકદાર ફ્લોસ. રેશમ વર્ક એટલે ધાતુની જરીને બદલે સિલ્ક કે સિલ્ક જેવા દોરાથી કરાતું ભરતકામ.

સલવાર કમીઝ (Salwar kameez)

ઢીલી સલવાર, લાંબું કમીઝ અને દુપટ્ટાનો ઉત્તર ભારતીય પોશાક. ચૂડીદાર અને પટિયાલા સેટ તેના પ્રકારો છે.

સંબલપુરી (Sambalpuri)

પશ્ચિમ ઓડિશાની કોટન કે સિલ્ક ઇકત સાડીઓ, શંખ, ચક્ર અને ફૂલ (ફુલા) જેવી મોટિફ સાથે. વધુ વાંચો અમારી પૂર્વ ભારતના ફેબ્રિકની ગાઇડમાં.

સાંગાનેરી (Sanganeri)

જયપુર પાસેના સાંગાનેરનું બારીક હાથ બ્લોક પ્રિન્ટિંગ, જે આછી જમીન પર નાજુક ફૂલોની ડિઝાઇન માટે જાણીતું છે.

સાડી (Saree, sari)

સીવ્યા વગરનું લાંબું કાપડ, સામાન્ય રીતે 5 થી 6 મીટર (કેટલીક પરંપરાગત ડ્રેપ માટે નવ વાર), જે ચણિયા પર વીંટાળીને અને પાટલી વાળીને બ્લાઉઝ સાથે પહેરાય છે. બધી પ્રાદેશિક શૈલીઓ જુઓ સાડીના પ્રકારોમાં.

સાટિન (Satin)

લાંબા ફ્લોટવાળું વણાટ, જે આગળની બાજુ લીસી, ચમકદાર અને પાછળ ઝાંખી સપાટી આપે છે; તે સિલ્ક કે સિન્થેટિક રેસામાં બને છે. સાટિન સાડીઓ પાર્ટી માટે લોકપ્રિય છે.

સીધો પાલવ (Seedha pallu)

ગુજરાતી અને ઉત્તર ભારતીય ડ્રેપ, જેમાં પાલવ પાછળથી જમણા ખભા પર લાવીને આગળ ફેલાવાય છે, જેથી તેની ડિઝાઇન દેખાય. ગુજરાતમાં લગ્ન અને તહેવારોમાં આ રીત ખૂબ પ્રચલિત છે. જુઓ ગુજરાતી સાડી ડ્રેપની રીત.

સેલ્વેજ / કોર (Selvedge)

વણેલા કાપડની બંને બાજુની ઘટ્ટ વણેલી કિનાર, જે તેને ઉકેલાતાં અટકાવે છે.

સિતારા / સિક્વિન્સ (Sequins, sitara)

ચમક માટે ટાંકાતી નાની, ચળકતી ટીકીઓ, ઘણી વાર ધાતુ કે પ્લાસ્ટિકની; એકલી કે જરી, મણકા અને દોરા સાથે.

શાલુ (Shalu)

ભારે સિલ્ક બ્રાઇડલ સાડી માટેનો મરાઠી શબ્દ, ઘણી વાર પૈઠણી કે સમૃદ્ધ જરીવાળું સિલ્ક, જે ઘણા પરિવારોમાં કન્યાના કરિયાવરનો ભાગ હોય છે. જુઓ અમારી બ્રાઇડલ કરિયાવર ચેકલિસ્ટ.

સાડી શેપવેર (Saree shapewear)

સામાન્ય ચણિયાને બદલે પહેરાતો ફિટ, ખેંચાય એવો પેટીકોટ (ફિશકટ કે મર્મેડ સ્ટાઇલ), જેથી સાડી હિપ્સ પર લીસી રીતે ડ્રેપ થાય.

શરારા (Sharara)

કમર કે હિપથી સ્કર્ટની જેમ પડતું ખૂબ પહોળું, ઘેરવાળું પેન્ટ, જે ટૂંકા કુર્તા અને દુપટ્ટા સાથે પહેરાય છે; મહેંદી અને સંગીત માટે લોકપ્રિય.

શેરવાની (Sherwani)

કોટ જેવું લાંબું પુરુષોનું વસ્ત્ર, ઘણી વાર સમૃદ્ધ ભરતકામવાળું, જે વરરાજા અને લગ્નના મહેમાનો ચૂડીદાર કે ટ્રાઉઝર પર પહેરે છે. જુઓ દરેક ભારતીય પ્રસંગે શું પહેરવું.

સિલ્ક માર્ક (Silk Mark)

સિલ્ક માર્ક ઓર્ગેનાઇઝેશન ઑફ ઇન્ડિયાનું ગુણવત્તા લેબલ, જે પ્રમાણિત કરે છે કે ઉત્પાદન કુદરતી સિલ્કનું છે. શુદ્ધ સિલ્ક તરીકે વેચાતી કોઈ પણ સાડી પર તે માગો.

સોઝની (Sozni)

ખૂબ બારીક કાશ્મીરી સોયકામ, મુખ્યત્વે પશ્મીના અને ઊનની શાલ પર, જેમાં નાના ટાંકાથી પેઇઝલી અને ફૂલો બને છે.

સ્ટોન વર્ક (Stone work)

નાના કાચના નંગ, ક્રિસ્ટલ કે રાઇનસ્ટોન ચોંટાડીને કે ટાંકીને કરાતી સજાવટ, જે પાર્ટી સાડી, લહેંગા અને બ્લાઉઝ પર ચમક આપે છે.

સ્વીટહાર્ટ નેક (Sweetheart neck)

હૃદયના ઉપરના ભાગ જેવી બ્લાઉઝ નેકલાઇન, જેમાં બે વળાંક વચ્ચે ખાડામાં મળે છે. જુઓ સ્વીટહાર્ટ નેક ચોળી સ્ટાઇલ.

સાડી અને ફેબ્રિકના શબ્દો T–Z (તાંચોઈથી જરી સુધી)

તાંચોઈ (Tanchoi)

સાટિન બેઝ પર સિલ્કના અનેક રંગના વાણાથી વણેલી નાની, ગાઢ ડિઝાઇનવાળું બનારસી વણાટ, ઘણી વાર જરી વગર, જે સમૃદ્ધ ઉપસેલો દેખાવ આપે છે.

તાંત (Tant)

પશ્ચિમ બંગાળની હળવી, કડક કોટન સાડી, જાડી બોર્ડર અને સુશોભિત પાલવ સાથે; આર કરેલી અને ગરમ, ભેજવાળા હવામાનમાં ખૂબ આરામદાયક.

ટેમ્પલ બોર્ડર (Temple border)

મંદિરના ગોપુરમ જેવા દેખાતા ત્રિકોણોવાળી બોર્ડર ડિઝાઇન, જે કાંજીવરમ અને બીજી દક્ષિણ ભારતીય સાડીઓની ખાસિયત છે. જુઓ અમારી દક્ષિણ ભારતના ફેબ્રિકની ગાઇડ.

ટેસ્ટેડ જરી (Tested zari)

ચાંદી અને સોનાનો ઢોળ ચડાવેલા તાંબાના તારમાંથી બનતી જરી. તે શુદ્ધ જરી જેવી દેખાય છે, વધુ પોસાય તેવી છે અને ઘણી સિલ્ક સાડીઓમાં વપરાય છે; તમે કયા પ્રકારની જરી ખરીદો છો તે વેચનારને જરૂર પૂછો. જુઓ જરી સિલ્કની સમજ.

થ્રેડ વર્ક (Thread work)

ધાતુ કે મણકા વગર ફક્ત કોટન, સિલ્ક કે સિન્થેટિક દોરાથી કરાતું ભરતકામ, નરમ અને હળવા દેખાવ માટે.

તિલ્લા (Tilla)

કાશ્મીરી ભરતકામ, જેમાં સોનેરી કે રૂપેરી ધાતુનો દોરો સપાટી પર ગોઠવીને નાના ટાંકાથી પકડી રખાય છે; તે શાલ અને ફેરન પર વપરાય છે.

ટિશ્યુ (Tissue)

વાણામાં જરી કે ધાતુના દોરાથી વણેલું કાપડ, જે કાચ જેવી ચમકથી ઝળહળે છે; ટિશ્યુ સાડી સિલ્ક, કોટન કે સિન્થેટિક હોઈ શકે. વાંચો ટિશ્યુ સિલ્ક સાડી ગાઇડ.

ટસર સિલ્ક (Tussar silk)

કુદરતી સોનેરી-બેજ રંગ અને સહેજ ટેક્સચરવાળું જંગલી સિલ્ક, જે ઝારખંડ, બિહાર (ભાગલપુર), છત્તીસગઢ, ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળમાં વણાય છે. વાંચો અમારી ટસર સિલ્ક ગાઇડ.

ઉપ્પાડા (Uppada)

આંધ્ર પ્રદેશના ઉપ્પાડાની હળવી, બારીક સિલ્ક સાડીઓ, જે જામદાની ટેકનિકથી વણાય છે અને જેની મોટિફ પારદર્શક સિલ્ક પર તરતી હોય એવી લાગે છે.

વેલ્વેટ / મખમલ (Velvet)

એક બાજુ ગાઢ, નરમ રુવાંટીવાળું સમૃદ્ધ અને ગરમ કાપડ, જે શિયાળાના બ્રાઇડલ લહેંગા, બ્લાઉઝ અને શાલ માટે વપરાય છે. જુઓ બ્રાઇડલ લહેંગા માટે વેલ્વેટ.

વેંકટગિરિ (Venkatagiri)

આંધ્ર પ્રદેશના વેંકટગિરિની બારીક કોટન (અને સિલ્ક) સાડીઓ, જરી બોર્ડર અને પાલવ તથા ઘણી વાર જામદાની શૈલીની મોટિફ સાથે; તે હળવા સ્પર્શ માટે વખણાય છે.

વિસ્કોસ (Viscose, rayon)

લાકડાના માવાના સેલ્યુલોઝમાંથી બનતો રેસો. તે નરમ છે અને સારી રીતે ડ્રેપ થાય છે; આર્ટ સિલ્ક, પ્રિન્ટેડ સાડી અને કુર્તામાં વપરાય છે, પણ તે કુદરતી સિલ્ક નથી.

તાણો (Warp)

વણાટ શરૂ થાય તે પહેલાં સાળ પર લંબાઈમાં તાણેલા દોરા. વાણો તેની આરપાર વણાય છે.

વાણો (Weft)

કાપડ બનાવવા તાણાની આરપાર એક બાજુથી બીજી બાજુ નખાતા દોરા. એક્સ્ટ્રા-વેફ્ટ દોરાથી વણેલી મોટિફ બને છે.

યોક (Yoke)

કુર્તા, બ્લાઉઝ કે લહેંગા ટોપના ખભા કે ગળા પાસેની ફિટ પેનલ, ઘણી વાર ભરતકામવાળી.

જરદોસી (Zardozi)

દબકા, સલમા, સિક્વિન્સ, મણકા અને જરીથી કરાતું ભારે, ઉપસેલું ધાતુનું ભરતકામ, જેનાં મૂળ મુઘલ દરબારોમાં છે. બ્રાઇડલ લહેંગા અને શેરવાની પર તે ક્લાસિક કામ છે.

જરી (Zari)

વણાટ કે ભરતકામમાં વપરાતો ધાતુનો દોરો. શુદ્ધ (અસલી) જરી એટલે સોનાનું પડ ચડાવેલો ચાંદીનો તાર; ટેસ્ટેડ જરી એટલે ચાંદી અને સોનાનો ઢોળ ચડાવેલો તાંબાનો તાર; ઇમિટેશન જરી એટલે મેટલાઇઝ્ડ પોલિએસ્ટર. સુરત ભારતનાં સૌથી જાણીતાં જરી કેન્દ્રોમાંનું એક છે. વાંચો જરી સિલ્ક ગાઇડ, અથવા અસલી જરી વણાટ જોવા અમારા સુરતના શોરૂમની મુલાકાત લો.

ઝડપી જૂથ: સાડીના ભાગ, વણાટ, ભરતકામ, સિલાઈ અને વસ્ત્રો

એ જ શબ્દો, તે શેનું વર્ણન કરે છે તે મુજબ ગોઠવેલા. કોઈ પણ શબ્દ પર ટેપ કરો એટલે સીધા તેના અર્થ પર પહોંચી જશો.

સાડીના ભાગ

પાલવ, બોર્ડર, બ્લાઉઝ પીસ, પાટલી, ફોલ, પીકો, કિનારી, સેલ્વેજ, લટકન. સાડીના ત્રણ મુખ્ય ભાગ હોય છે: બોડી, તેની લંબાઈ સાથે ચાલતી બોર્ડર અને એક છેડે પાલવ.

વણાટ અને વણાટના શબ્દો

તાણો, વાણો, એક્સ્ટ્રા વેફ્ટ, હેન્ડલૂમ, પાવરલૂમ, જેકાર્ડ, ડોબી, બ્રોકેડ, કઢવા, કટવર્ક, કોરવાઈ, જામદાની, ઇકત, ડબલ ઇકત, તાંચોઈ, મીનાકારી, રંગકાટ, જાળ, બુટ્ટો, બુટ્ટી, અંબી, ટેમ્પલ બોર્ડર, સાટિન.

પ્રિન્ટ અને રંગકામ

બાંધણી, લહેરિયું, બ્લોક પ્રિન્ટ, અજરખ, બાગ, દાબુ, સાંગાનેરી, કલમકારી, બાટિક, ગળી, ડિજિટલ પ્રિન્ટ.

ભરતકામ અને સપાટી પરનું કામ

જરદોસી, જરી, કસબ, દબકા, રેશમ, થ્રેડ વર્ક, આરી, ચિકનકારી, મુકેશ, ગોટા પત્તી, આભલા ભરત, કચ્છી ભરત, ફુલકારી, કાંથા, કસૂતી, પારસી ગારા, કશીદા, સોઝની, તિલ્લા, એપ્લિક, સિક્વિન્સ, કટદાના, મોતી વર્ક, સ્ટોન વર્ક.

ફેબ્રિક અને સિલ્ક

મલબેરી સિલ્ક, ટસર, મુગા, એરી, કોસા, મટકા, રો સિલ્ક, કતાન, કોરા, ગજ્જી, મશરૂ, કોટન સિલ્ક, ખાદી, મલમલ, લિનન, શિફોન, જ્યોર્જેટ, ક્રેપ, ઓર્ગેન્ઝા, ટિશ્યુ, નેટ, વેલ્વેટ, શિનોન, ડોલા સિલ્ક, આર્ટ સિલ્ક, વિસ્કોસ, પશ્મીના.

પ્રાદેશિક સાડીઓ અને કાપડ

બનારસી, કાંજીવરમ, મૈસૂર સિલ્ક, પૈઠણી, પટોળું, ઘરચોળું, પાનેતર, શાલુ, ચંદેરી, મહેશ્વરી, કોટા ડોરિયા, બાલુચરી, ગરદ, તાંત, સંબલપુરી, બોમકાઈ, પોચમપલ્લી, ગડવાલ, નારાયણપેટ, વેંકટગિરિ, ઉપ્પાડા, મંગલગિરિ, ધર્માવરમ, ચેટ્ટીનાડ, ઇલકલ, કસવુ, જામાવાર, કિનખાબ, જીઆઈ ટેગ.

વસ્ત્રો

સાડી, લહેંગો, લહેંગા સાડી, પ્રી-ડ્રેપ્ડ સાડી, ચણિયાચોળી, ઘાઘરો, ચોળી, બ્લાઉઝ, ચણિયો / પેટીકોટ, શેપવેર, દુપટ્ટો, ઓઢણી, હાફ સાડી, પટ્ટુ પાવાડાઈ, મેખેલા ચાદર, મુંડુમ નેરિયથુ, રાજપૂતી પોશાક, સલવાર કમીઝ, ચૂડીદાર, પટિયાલા, પલાઝો, શરારા, ગરારા, ધોતી પેન્ટ, અનારકલી, અંગરખું, કુર્તો, કુર્તી, કલીદાર, કેડિયું, શેરવાની, બંધગળા, નેહરુ જેકેટ, ધોતી, અંગવસ્ત્રમ, કમરબંધ.

સાડી પહેરવાની રીતો (ડ્રેપ)

નિવી, સીધો પાલવ, બંગાળી, નવવારી, મડિસાર, કૂર્ગી, મેખેલા ચાદર. અમારી સાડી ડ્રેપિંગ સ્ટાઇલ ગાઇડ તેમની બાજુ બાજુમાં સરખામણી કરે છે.

સિલાઈ અને બ્લાઉઝના શબ્દો

ડાર્ટ્સ, માર્જિન, અસ્તર, હૂક, દોરી, પોટલી બટન, કટોરી, પ્રિન્સેસ કટ, પેડેડ બ્લાઉઝ, કોર્સેટ બ્લાઉઝ, બોટ નેક, હાઇ નેક, સ્વીટહાર્ટ નેક, કીહોલ, કેપ સ્લીવ, પફ સ્લીવ, યોક, કલી, ઘેર, કેન-કેન. સાઇઝ માટે અમારો એથનિક વેર સાઇઝ ચાર્ટ જુઓ.

લેબલ અને ગુણવત્તાનાં નિશાન

સિલ્ક માર્ક, હેન્ડલૂમ માર્ક, જીઆઈ ટેગ, ટેસ્ટેડ જરી. "શુદ્ધ હેન્ડલૂમ" સાડી માટે પૈસા ચૂકવતાં પહેલાં અમારી નકલી હેન્ડલૂમનાં 12 ચેતવણી ચિહ્નો પણ એક વાર જોઈ લો.

સામાન્ય સાડી શબ્દોનાં હિન્દી, ગુજરાતી અને મરાઠી નામ

દરજી, વણકર અને દુકાનદાર ઘણી વાર સ્થાનિક શબ્દ વાપરે છે. આ ટેબલમાં સામાન્ય હિન્દી, ગુજરાતી અને મરાઠી નામો આપ્યાં છે; પ્રદેશ અને પરિવાર મુજબ શબ્દો બદલાય છે, અને બ્લાઉઝ, ફોલ, બોર્ડર જેવા અંગ્રેજી શબ્દો તો બધે જ વપરાય છે.

જો તમે લગ્નનાં કપડાંનું આયોજન કરી રહ્યાં હો, તો અમારી લગ્નસરાની સિઝન ગાઇડમાં આમાંના ઘણા શબ્દો આવે છે, અને સાડી ગિફ્ટ ગાઇડ બીજા કોઈ માટે યોગ્ય વણાટ પસંદ કરવામાં મદદ કરે છે.