शारदीय नवरात्री २०२६ चा आठवा अत्यंत पवित्र आणि मंगल दिवस रविवार, १८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी संपूर्ण भारतभर अतीव उत्साहात आणि भक्तीत साजरा होत असून हा दिवस अलौकिक सौंदर्य आणि करुणा देणाऱ्या माँ महागौरीच्या आराधनेला समर्पित आहे. या पावन तिथीला 'महाअष्टमी' अथवा 'दुर्गाष्टमी' असे म्हटले जाते, जी नवरात्रीतील सर्वात महत्त्वाची तिथी मानली जाते. नवदुर्गा परंपरेनुसार आणि नवरात्रीच्या नऊ पवित्र रंगांच्या शास्त्रीय नियमांनुसार या आठव्या दिवसाचा शुभ रंग जांभळा (पर्पल / व्हायोलेट / वांगी / जांबुळा) आहे. जांभळा रंग हा भारतीय संस्कृतीत अध्यात्म, उच्च ज्ञान, राजेशाही वैभव, ऐश्वर्य, शांतता आणि सुसंस्कृतपणाचे सर्वोच्च प्रतीक मानला जातो. वर्ष २०२६ मध्ये दुर्गाष्टमीचा हा महापर्व रविवारी येत असून रविवार हा सूर्यदेवाचा वार आहे. त्यामुळे जांभळ्या आणि सुवर्ण रंगाचा हा संगम महिलांच्या व्यक्तिमत्त्वाला अलौकिक राजेशाही तेज आणि पावित्र्य बहाल करतो.
महिला, तरुणी आणि लहान मुलींसाठी दुर्गाष्टमीचा हा दिवस अत्यंत विशेष असतो, कारण या दिवशी सकाळपासून कन्या पूजन, हवन आणि संधि पूजेसारखे अत्यंत मंगल विधी पार पडतात. सकाळच्या पूजेसाठी सोन्याच्या जरीचा नारळी काठ असलेली जांभळी पैठणी, शुद्ध बनारसी कतान किंवा कांजीवरम साडी नेसण्यापासून ते रात्रीच्या गरब्यामध्ये पिवळ्या किंवा शेंदूरी नारंगी रंगाच्या कॉन्ट्रास्ट बांधणी दुपट्ट्यासह १० ते १२ मीटर घेराची अस्सल काचेच्या आरशांनी मढलेली जांभळी चनिया चोली परिधान करण्यापर्यंत, जांभळ्या रंगाचा राजेशाही थाट गरब्याच्या मैदानावर डोळ्यांचे पारणे फेडतो.
सूरत येथील वस्त्र हेरिटेजच्या वरिष्ठ वस्त्रतज्ज्ञांनी महिलांसाठी खास तयार केलेल्या या परिपूर्ण मार्गदर्शिकेत शुद्ध जांभळ्या हँडलूम फॅब्रिक्सची पारख, दुर्गाष्टमी व कन्या पूजनाचे विधी, कळीदार घागऱ्याची योग्य रचना, घाम शोषून घेणारे कॉटन अस्तर, अँटिक गोल्ड आणि मोत्याच्या दागिन्यांचे संयोजन, तरुणींसाठी हलकी हाफ-साडी आणि लहान मुलींसाठी कन्या पूजनाकरिता सुरक्षित पारंपरिक पट्टू पावडा या सर्वांचे अत्यंत सखोल आणि सविस्तर मार्गदर्शन समाविष्ट करण्यात आले आहे.
१. माँ महागौरी, दुर्गाष्टमी आणि जांभळ्या (पर्पल) रंगाचे आध्यात्मिक रहस्य
माँ महागौरी हे नवदुर्गेचे आठवे अत्यंत सौम्य, शांत, दयाळू आणि तेजस्वी स्वरूप मानले जाते. कठोर तपश्चर्येमुळे देवीचे शरीर काळे पडले होते, परंतु भगवान शंकरांनी प्रसन्न होऊन जेव्हा त्यांच्यावर गंगेचे पवित्र जल शिंपडले, तेव्हा देवीचे रूप विजेसारखे अत्यंत गोरे, निष्कलंक आणि दैदिप्यमान झाले; म्हणूनच त्यांना शास्त्रात 'महागौरी' असे नाव देण्यात आले. श्वेतांबरधरा असणाऱ्या या देवीचे सर्व अलंकार आणि वस्त्रे धवल आहेत. त्या वृषभावर (नंदीवर) आरूढ असून त्यांना चार हात आहेत. उजव्या हातांमध्ये त्रिशूळ आणि अभयमुद्रा आहे, तर डाव्या हातांमध्ये डमरू आणि वरदमुद्रा सुशोभित आहे. माँ महागौरी भक्तांचे सर्व पापे धुवून त्यांना अक्षय पुण्य आणि संकटांमधून मुक्ती देतात.
नवरात्रीच्या आठव्या दिवसाचा रंग जांभळा (पर्पल / व्हायोलेट) हा लाल रंगाचा पराक्रम आणि निळ्या रंगाची शांतता यांच्या संयोगातून निर्माण होतो. जांभळा रंग हा उच्च चेतना, राजेशाही वैभव, ऐश्वर्य आणि भक्तीचे द्योतक आहे. वर्ष २०२६ मध्ये दुर्गाष्टमी रविवारी येत आहे. रविवारी सूर्यदेवाच्या तेजासोबत जांभळ्या रंगाची निवड केल्याने मान-सन्मान, कीर्ती, प्रतिष्ठा आणि आध्यात्मिक उन्नती लाभते. जांभळे वस्त्र परिधान केल्याने मनातील संकुचित विचार दूर होतात आणि उदारता व आत्मिक समाधानाची भावना वृद्धिंगत होते.
दुर्गाष्टमीच्या पावन दिवशी घरोघरी नऊ लहान कन्यांचे पूजन (कन्या पूजन / कंजक पूजा) केले जाते. लहान मुलींना साक्षात माँ दुर्गेचे रूप मानून त्यांचे पाय धुतले जातात, त्यांना हळद-कुंकू लावून हलवा, पुरी आणि चण्याचा महाप्रसाद दिला जातो आणि सुंदर पारंपरिक कपडे भेट दिले जातात. संध्याकाळी अष्टमी आणि नवमीच्या संधी काळात 'संधि पूजा' संपन्न होते. घरातील सुवासिनी जेव्हा जांभळ्या रंगाची पारंपरिक साडी नेसून देवीची आरती करतात, तेव्हा घरात अखंड लक्ष्मी, शांतता आणि मांगल्याचा वास होतो. रात्री गरब्याच्या मैदानात महाअष्टमीच्या दिवशी जांभळ्या रंगाचा गरबा लेहेंगा एक वेगळाच राजेशाही थाट निर्माण करतो.
आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून जांभळा रंग हा मानवी शरीरातील आज्ञा चक्र आणि सहस्रार चक्राशी जोडलेला आहे. यामुळे महिलांमध्ये अंतर्ज्ञान, स्मरणशक्ती आणि आत्मिक शुद्धता वाढते. माँ महागौरीच्या आशीर्वादाने साधकाचे सर्व क्लेश नष्ट होऊन त्याला चिरंतन सुख आणि सौभाग्य प्राप्त होते.
२. जांभळ्या रंगासाठी सर्वोत्तम पारंपरिक हातमाग (हँडलूम) फॅब्रिक
जांभळ्या रंगाची खरी राजेशाही आणि त्याची चमक ही कापडाच्या गुणवत्तेवर आणि नैसर्गिक रेशमावर अवलंबून असते. कृत्रिम पॉलिस्टर कपड्यात जांभळा रंग काळपट आणि निस्तेज दिसतो, पण शुद्ध हातमागावर जांभळा रंग अत्यंत समृद्ध, तेजस्वी आणि राजेशाही भासतो:
- अस्सल वांगी पैठणी (महाराष्ट्र): महाराष्ट्रात जांभळ्या आणि वांगी रंगाच्या पैठणीला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. जांभळ्या अंगावर अस्सल सोन्याच्या जरीचा नारळी काठ आणि पदरावर मोराची, पोपटाची व कमळाची बहुरंगी नक्षी असणारी पैठणी साडी दुर्गाष्टमी पूजेसाठी सर्वोच्च मानली जाते.
- शुद्ध बनारसी कतान सिल्क: जामुनी रंगाच्या कतान सिल्कवर संपूर्ण अंगावर सोन्या-चांदीच्या जरीची कढुआ जाळी किंवा बुट्टी असणारी बनारसी साडी संधि पूजेच्या वेळी अत्यंत पवित्र आणि भव्य रूप देते.
- कांजीवरम आणि गज्जी सिल्क: जांभळ्या अंगावर मोहरी पिवळा किंवा नारंगी कॉन्ट्रास्ट काठ असलेली कांजीवरम साडी आणि गज्जी सिल्कवर केलेली बारीक बांधणी सायंकाळच्या दिव्यांमध्ये अप्रतिम चमकते.
- ८० काउंट शुद्ध कॅम्ब्रिक कॉटन: रात्रीच्या गरब्यासाठी शुद्ध सुती कॉटनचा जांभळा घाघरा सर्वात उत्तम ठरतो. हा घाम त्वरित शोषून घेतो, शरीराला सतत हवा खेळती ठेवतो आणि फेर धरताना कपडा हवेत मोकळेपणाने डोलतो.
हे नैसर्गिक फॅब्रिक्स शरीराला नैसर्गिक गारवा देतात आणि दिवसभराच्या उपवासात व धावपळीत महिलांना कमालीचा आराम प्रदान करतात.
३. जांभळी गरबा चनिया चोली मास्टर गाईड
जांभळ्या रंगाची चनिया चोली महाअष्टमीच्या गरब्यात अत्यंत राजेशाही आणि देखणी दिसते. जांभळ्या बेसवर पिवळे, नारंगी आणि पांढऱ्या आरशांचे काम अप्रतिम उठाव देते:
कळीदार घागऱ्याची रचना आणि १० ते १२ मीटर घेर
कमीत कमी २० ते २४ कळ्यांचा जांभळा कॅम्ब्रिक कॉटनचा घाघरा निवडावा, ज्याचा घेर १० ते १२ मीटर असावा. कळीदार कट कमरेवर अगदी चपखल बसतो आणि खाली भव्य घेर तयार करतो. घागऱ्याच्या तळाशी मोहरी पिवळ्या किंवा शेंदूरी नारंगी रंगाची जाड बॉर्डर आणि त्यावर ६ इंचांची सोन्याची गोटा पट्टी लावावी. तळाशी मजबूत कॅनव्हास पट्टा लावल्यास घाघरा जमिनीवरून अलगद वर राहतो आणि पायात अजिबात अडकत नाही, ज्यामुळे गरब्यात गोल फिरताना संपूर्ण घाघरा एखाद्या मोराच्या पिसाऱ्याप्रमाणे डौलाने पसरतो.
अस्सल कच्छी गम्थी आणि लेड-फ्री मिरर वर्क
जांभळ्या अंगावर पिवळ्या, नारंगी आणि पांढऱ्या सुती धाग्यांनी केलेले पारंपरिक गम्थी भरतकाम आणि लेड-फ्री काचेचे आरसे (आभला) रात्रीच्या दिव्यांमध्ये हिऱ्यांसारखे चमकतात. चोलीवर पुढे आणि पाठीवर हाताने केलेले नाजूक काचकाम आणि कवड्यांचे नक्षीकाम संपूर्ण पोशाखाला लोककलेचे अस्सल वैभव बहाल करते. प्लास्टिकचे हलके आरसे न वापरता अस्सल काचेचे आभला वापरावेत.
चोलीची शिलाई आणि अस्तर
चोलीच्या आत १००% शुद्ध कॉटन मलमलचे अस्तर लावावे जेणेकरून घामाचा कोणताही त्रास होणार नाही. पाठीवर खोल गळा ठेवून हाताने वळलेली मजबूत दोरी आणि तिच्या टोकाला घुंगरू, कवड्या व रंगीबेरंगी कापडी गोंडे (लटकन) लावावेत. चोलीला समोर प्रिन्सेस कट दिल्याने दोन्ही हात वर करून टाळी वाजवताना चोली जागेवरून सरकत नाही. बाह्यांच्या कटिंगमध्ये पुरेशी मोकळीक ठेवल्यास फेर धरताना हातांवर ताण येत नाही.
कॉन्ट्रास्ट दुपट्टा आणि ड्रेपिंग स्टाईल
जांभळ्या चनिया चोलीवर मोहरी पिवळा, शेंदूरी नारंगी किंवा राणी गुलाबी रंगाचा अस्सल कच्छी बांधणी दुपट्टा अत्यंत देखणा कॉन्ट्रास्ट देतो. गुजराती सीधा पल्लू पद्धतीने दुपट्टा उजव्या खांद्यावर पिन करावा आणि समोरून छातीवर नीट पसरवून डाव्या बाजूला कमरेच्या नेफ्यात खोचावा, ज्यामुळे गरबा खेळताना दोन्ही हात टाळ्यांसाठी आणि दांडियासाठी पूर्ण मोकळे राहतात. अशा व्यवस्थित पिन केलेल्या दुपट्ट्यामुळे गरब्याच्या वेगवान हालचालींत कपडे सावरण्याचा ताण राहत नाही.
४. सकाळच्या पूजेसाठी साडी निवड आणि ड्रेपिंग
माँ महागौरी आणि दुर्गाष्टमीच्या पूजेसाठी जांभळी साडी परिधान करणे हे राजेशाही ऐश्वर्य आणि मांगल्याचे सर्वोच्च लक्षण मानले जाते:
पूजेसाठी साडीची निवड
सकाळच्या पूजेसाठी वांगी किंवा जांभळ्या रंगाची अस्सल पैठणी साडी, शुद्ध बनारसी कतान किंवा कांजीवरम सिल्क साडी सर्वोत्तम ठरते. जांभळ्या रंगावर पिवळा, लाल किंवा सोनेरी जरीचा काठ अत्यंत शुभ मानला जातो. अशा साड्या पूजेच्या वातावरणात आध्यात्मिक प्रसन्नता आणि पावित्र्य निर्माण करतात.
साडी नेसण्याची पद्धत (ड्रेपिंग स्टाईल)
महाराष्ट्रात या दिवशी जांभळ्या रंगाची नऊवारी (काष्टा किंवा ब्राह्मणी) साडी नेसणे अत्यंत प्रतिष्ठित आणि पारंपरिक मानले जाते. नऊवारी साडीमुळे पूजेत खाली बसणे, होम-हवन करणे आणि कन्या पूजन करणे अतिशय सुलभ होते. सहावारी साडी नेसताना निवी पद्धतीने ५-६ व्यवस्थित निऱ्या पाडून पदर डाव्या खांद्यावरून मागे सोडावा. पदराची लांबी गुडघ्यापर्यंत ठेवावी ज्यामुळे व्यक्तिमत्त्वाला राजेशाही आणि सात्त्विक रूप मिळते. साडीखाली कॉटन पेटीकोट वापरल्याने निऱ्या दिवसभर सुरक्षित राहतात.
साडी नेसण्याच्या विविध प्रादेशिक पद्धती जाणून घेण्यासाठी आमची साडी ड्रेपिंग गाईड अवश्य पहा.
महाअष्टमीच्या कन्यापूजनात जांभळ्या पैठणीचा राजेशाही प्रभाव: महाअष्टमी हा नवरात्रीचा सर्वात मोठा आणि पूजनीय दिवस मानला जातो. या दिवशी कुलदेवीची महापूजा आणि कन्यापूजन करताना जांभळ्या (पर्पल / वांगी) रंगाची भरजरी पैठणी नेसणे हा महाराष्ट्रातील राजघराण्यांचा वारसा दर्शवतो. जांभळ्या रंगाच्या जमिनीवर अस्सल सोन्याच्या जरीने विणलेला पोपटाचा किंवा मोराचा पदर प्रकाशात अत्यंत नयनरम्य चमकतो. या मंगल दिनी जांभळ्या साडीवर पारंपरिक कोल्हापुरी साज, चिंचपेटी आणि नाकात ब्राह्मणी नथ घातल्यास पूजेचा प्रत्येक क्षण अतिशय भव्य आणि अविस्मरणीय बनतो.
६. तरुणी आणि लहान मुलींसाठी जांभळा पारंपरिक साज
दुर्गाष्टमीला लहान मुलींचे कन्या पूजन होत असल्यामुळे त्यांच्या पोशाखाला विशेष महत्त्व असते:
किशोरवयीन मुलींसाठी: जांभळा कळीदार लेहेंगा आणि हाफ-साडी
१३ ते १९ वयोगटातील मुलींसाठी जांभळा चंदेरी किंवा जॉर्जेट लेहेंगा, त्यावर आरशांचे काम असलेली चोली आणि पिवळा किंवा नारंगी बांधणी दुपट्टा ही एक उत्तम निवड आहे. दाक्षिणात्य पद्धतीची हाफ-साडी (लहंगा वोणी) देखील तरुणींना पारंपरिक साडीचा देखणा लूक देते आणि वावरण्यास अतिशय हलकी ठरते. गरब्यामध्ये वेगवान फेर धरताना या वेशभूषेमुळे मुलींना संपूर्ण स्वातंत्र्य आणि आत्मविश्वास मिळतो.
लहान मुलींसाठी कन्या पूजन: जांभळा पट्टू पावडा
कन्या पूजनाच्या दिवशी लहान मुलींसाठी जांभळ्या रंगाचा मऊ सिल्कचा पट्टू पावडा (परकर-पोलके) निवडावा. त्यावर पिवळा किंवा लाल सोनेरी जरीचा काठ असावा. कपड्यावर कोणतेही टोकदार भाग नसावेत आणि आतून मऊ सुती अस्तर असावे, ज्यामुळे पूजेत बसताना आणि खेळताना त्यांच्या नाजूक त्वचेला कोणताही त्रास होणार नाही. परकराची लांबी घोट्यापेक्षा १-२ इंच वर ठेवावी जेणेकरून त्या खेळताना अडखळणार नाहीत.
७. आभूषण सज्जा, आरामदायक पादत्राणे आणि कपड्यांचे दीर्घकालीन जतन
जांभळ्या पोशाखावर अँटिक गोल्ड, कुंदन आणि मोत्याचे दागिने अत्यंत राजेशाही दिसतात:
दागिन्यांची निवड
सकाळच्या पूजेसाठी अस्सल सोन्याचे किंवा अँटिक गोल्ड दागिने—जसे की ठुशी, कोल्हापुरी साज, चिंचपेटी, बाजीबंद आणि मोत्याची नथ—जांभळ्या साडीवर अद्वितीय दिसतात. रात्रीच्या गरब्यासाठी कुंदन, मीनाकारी किंवा काजळी ऑक्सिडाईज्ड जर्मन सिल्व्हरचे दागिने घालावेत. गळ्यात नाजूक हांसली, कानात मोठे झुमके आणि दोन्ही हातांत काचेच्या हिरव्या व जांभळ्या बांगड्या गरब्याच्या तालावर सुंदर नाद करतात.
पादत्राणे आणि हेअरस्टाईल
पायामध्ये आरामदायक जयपुरी भरतकामाची मोजडी किंवा कोल्हापुरी चप्पल वापरावी. हाय हिल्स अजिबात घालू नयेत. केसांचा सुंदर अंबाडा बांधून त्यावर ताज्या मोगऱ्याचा किंवा चाफ्याचा सुवासिक पांढरा गजरा माळावा. हलका वॉटरप्रूफ मेकअप संपूर्ण लूकला मोहक बनवतो.
जांभळ्या साड्या आणि चनिया चोली पुढील अनेक वर्षे नव्यासारख्या ठेवण्यासाठी खालील बाबींची काळजी घ्यावी:
- सावलीत वाळवणे: गरब्यावरून आल्यावर कपडे लगेच कपाटात कोंडून ठेवू नका. पंख्याच्या हवेत सावलीत ४-५ तास वाळवून घ्यावेत, जेणेकरून घामाचा वास निघून जाईल.
- ड्राय क्लीनिंग: अस्सल पैठणी, बनारसी सिल्क आणि कांजीवरम साड्या केवळ चांगल्या ड्राय क्लीनर्सकडूनच स्वच्छ करून घ्याव्यात, घरी धुवू नयेत.
- मलमलच्या कापडात गुंडाळणे: जांभळे कपडे नेहमी पांढऱ्या सुती मलमलच्या कापडात गुंडाळून ठेवावेत. प्लास्टिक पिशव्यांमध्ये ठेवल्यास जरी काळी पडण्याची भीती असते.
- थेट अत्तर टाळा: जरीच्या भागावर किंवा रेशमावर थेट अत्तर किंवा परफ्यूम फवारू नका.
अधिक सविस्तर माहितीसाठी आमची सिल्क साडी केअर गाईड नक्की वाचा.
जांभळ्या भरजरी साडीचे वजन आणि हँगरवरील काळजी: जांभळ्या रंगाच्या गडद छटा असलेल्या साड्यांची पहिली धुलाई नेहमी व्यावसायिक ड्राय क्लीनर्सकडूनच करून घ्यावी. घरगुती वापरादरम्यान साडीवर पाण्याचे किंवा अन्नाचे डाग पडल्यास डाग पडलेल्या जागी लगेच स्वच्छ सुती कापडाने दाबून पाणी टिपून घ्यावे, चोळू नये. जांभळ्या रंगाच्या पैठणी साडीचा पदर अत्यंत जड असतो, त्यामुळे साडी हँगरवर दीर्घकाळ लटकवून ठेवू नये; हँगरच्या वजनाने खांद्यावरची जरी तुटू शकते. त्याऐवजी साडी व्यवस्थित घडी घालून मऊ कॉटनच्या कव्हरमध्ये सपाट ठेवावी. दर काही महिन्यांनी साडी उघडून घड्या उलट-सुलट कराव्यात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
नवरात्रीच्या आठव्या दिवशी (दुर्गाष्टमी) जांभळा रंग का परिधान केला जातो?
आठवा दिवस माँ महागौरीचा असून ही महाअष्टमीची तिथी आहे. जांभळा रंग अध्यात्म, राजेशाही वैभव, ऐश्वर्य, शांतता आणि सुसंस्कृतपणाचे सर्वोच्च प्रतीक मानला जातो.
दुर्गाष्टमी आणि महागौरी पूजेसाठी कोणती साडी सर्वोत्तम ठरते?
अस्सल वांगी किंवा जांभळ्या रंगाची पैठणी साडी, शुद्ध बनारसी कतान अथवा कांजीवरम सिल्क साडी सकाळच्या पूजेसाठी सर्वोत्तम मानली जाते.
जांभळ्या चनिया चोलीवर कोणत्या रंगाचा दुपट्टा सर्वात छान दिसतो?
मोहरी पिवळा, शेंदूरी नारंगी किंवा राणी गुलाबी रंगाचा अस्सल कच्छी बांधणी दुपट्टा जांभळ्या चनिया चोलीवर अत्यंत देखणा कॉन्ट्रास्ट देतो.
गरब्यासाठी जांभळ्या घाघऱ्याचा घेर किती असावा?
पारंपरिक नृत्यात सुंदर चक्राकार घुमाव मिळण्यासाठी २० ते २४ कळ्यांच्या घाघऱ्यात १० ते १२ मीटरचा घेर असणे आदर्श आहे.
जांभळ्या साडीवर सकाळच्या पूजेत कोणते दागिने घालावेत?
सकाळच्या पूजेसाठी अस्सल सोन्याचे किंवा अँटिक गोल्ड दागिने, ठुशी, कोल्हापुरी साज आणि मोत्याची नथ जांभळ्या साडीवर अत्यंत राजेशाही दिसते.
रात्री गरब्यासाठी जांभळ्या पोशाखावर कोणते दागिने शोभून दिसतात?
रात्री गरब्यासाठी कुंदन, मीनाकारी किंवा काजळी ऑक्सिडाईज्ड जर्मन सिल्व्हरचे दागिने आणि दोन्ही हातांत काचेच्या बांगड्या सर्वोत्तम दिसतात.
कन्या पूजनाच्या वेळी लहान मुलींना कोणता पोशाख घालावा?
लहान मुलींसाठी जांभळा मऊ सिल्कचा पट्टू पावडा (परकर-पोलके) निवडावा, ज्याला आतून सुती अस्तर असावे जेणेकरून त्यांना त्रास होणार नाही.
तरुणींसाठी जांभळ्या पोशाखात कोणता पर्याय चांगला आहे?
जांभळा चंदेरी लेहेंगा आणि त्यावर पिवळा बांधणी दुपट्टा किंवा दाक्षिणात्य पद्धतीची हाफ-साडी तरुणींसाठी सर्वोत्तम पर्याय आहे.
गरबा खेळताना दुपट्टा खांद्यावरून निसटू नये म्हणून काय करावे?
गुजराती सीधा पल्लू पद्धतीने दुपट्टा उजव्या खांद्यावर पिन करावा आणि समोरून छातीवर पसरवून डाव्या बाजूला कमरेच्या नेफ्यात आतून सेफ्टी पिनने सुरक्षित करावा.
जांभळ्या जरीच्या कपड्यांची साठवणूक कशी करावी?
कपडे नेहमी पांढऱ्या सुती मलमलच्या कापडात गुंडाळून ठेवावेत, थेट अत्तर फवारणे टाळावे आणि वेळोवेळी सावलीत हवेवर वाळवावे.