बनारसी विरुद्ध कांजीवरम रेशमी साडी
बनारसी आणि कांजीवरम रेशमी साड्यांची शेजारी शेजारी तुलना करा: विणकाम, जरी, वजन, किंमत आणि प्रसंग.
तुलना करण्यासाठी किमान २ उत्पादने निवडा.
बनारसी आणि कांजीवरम (कांचीपुरम) या दोन अशा रेशीम साड्या आहेत ज्या बहुतांश भारतीय नववधू सर्वात आधी पसंत करतात, आणि दुकानात खरेदी करताना अनेकदा या दोन्हींमध्ये गोंधळ होतो. दोन्ही शुद्ध मलबरी सिल्क आणि जरीने विणल्या जातात, दोन्हींना जीआय (GI) मानांकन प्राप्त आहे, आणि दोन्हींची किंमत पॉवरलूम कॉपीच्या काही हजारांपासून ते अस्सल हाताने विणलेल्या शुद्ध जरीच्या साडीसाठी लाखांपर्यंत असू शकते. खरा फरक विणकामाचे ठिकाण, डिझाइन बनवण्याची पद्धत, वजन आणि ड्रेप (नेसण्याचा लूक) यामध्ये आहे.
बनारसी विरुद्ध कांजीवरम: एका दृष्टिक्षेपात
| बनारसी सिल्क साडी | कांजीवरम सिल्क साडी | |
|---|---|---|
| कुठे विणली जाते | वाराणसी आणि आसपासचे जिल्हे, उत्तर प्रदेश | कांचीपुरम, तमिळनाडू |
| जीआय टॅग | बनारस ब्रोकेड्स आणि साड्या | कांचीपुरम सिल्क |
| रेशीम प्रकार | तलम कतान सिल्क; तसेच ऑर्गेन्झा (कोरा), जॉर्जेट आणि टसर | जाड, बहु-पदरी (प्लाय) मलबरी सिल्क |
| डिझाइन विणण्याची कला | ब्रोकेड: अतिरिक्त बाणा (एक्स्ट्रा वेफ्ट) जरीने बुट्टी (कढुआ किंवा कटवर्क) | कोरवई: पदर, काठ आणि मुख्य भाग वेगवेगळे विणून जोडले जातात |
| पारंपरिक नक्षी (मोटिफ्स) | मुघल फुले, जाळीदार नक्षी, बुट्टी, कलगा आणि वेलबुट्टी | मंदिर काठ, चौकोन (चेक्स), कोयरा (कैरी), मोर, हंस (अन्नम), रुद्राक्ष |
| रंगसंगती | गडद एकरंगी, ऑर्गेन्झामध्ये पेस्टल रंग, भरजरी सोनेरी जरी | काठ आणि साडीच्या भागात ठळक कॉन्ट्रास्ट (उदा. मोहरी पिवळा आणि जांभळा/मॅरून) |
| वजन आणि पोत | हलकी ते मध्यम; मऊ, अंगावर सुरेख बसणारी ड्रेप | वजनाने जड आणि ताठ; घड्या आणि निऱ्या (प्लीट्स) टोकदार राहतात |
| कशासाठी सर्वोत्तम | उत्तर भारतीय लग्न, रिसेप्शन, सण-उत्सव; उन्हाळ्यात ऑर्गेन्झा बनारसी | दक्षिण भारतीय लग्न आणि पारंपरिक पूजा, हिवाळी समारंभ, वारसा जपणारी साडी |
दोन्हींच्या किमती इतक्या जवळच्या असतात की केवळ दरावरून अस्सल साडी ओळखता येत नाही. हातमाग, पॉवरलूम आणि अस्सल विरुद्ध टेस्टेड जरीचे अंदाजे दर आमच्या साडी प्राईस गाईड मध्ये तपासा.
दुकानात बनारसी आणि कांजीवरम कशी ओळखावी?
- काठ आणि साडीचा जोड तपासा. कोरवई तंत्राने विणलेल्या अस्सल कांजीवरममध्ये कॉन्ट्रास्ट काठ साडीला गुंफलेला असतो, त्यामुळे साडीच्या उलट बाजूला काठावर जिग-जॅग (पायरीसारखा) बारीक जोड दिसतो. बनारसी साडीचा काठ मात्र साडीसोबतच अखंड विणला जातो.
- साडी उलटून पाहा. कटवर्क बनारसीमध्ये प्रत्येक बुट्टीच्या मागे कापलेले धागे दिसतात; तर कढुआ बनारसीमध्ये प्रत्येक बुट्टी स्वतंत्र विणलेली असते आणि मागची बाजू एकदम स्वच्छ दिसते. कांजीवरमची मागील बाजू सहसा सपाट आणि दाट असते.
- वजन अनुभवा. दोन्ही हातांनी साडी उचला: कांजीवरम स्पष्टपणे जड आणि ताठ जाणवेल, तर कतान बनारसी मऊ आणि अंगासरशी जाणवेल.
- नक्षीकाम वाचा. मुघल फुले आणि नाजूक जाळीदार वेल ही बनारसची ओळख आहे; तर मंदिर काठ, चौकोन आणि मोर-हंस ही कांचीपुरमची शान आहे.
- प्रमाणपत्र तपासा. 'सिल्क मार्क' लेबल शुद्ध रेशमाची खात्री देते आणि 'हँडलूम मार्क' किंवा जीआय टॅग अस्सल विणकामाची. संपूर्ण तपासणी पद्धती आमच्या अस्सल रेशीम ओळखण्याची गाईड आणि कांजीवरम तपासणी मार्गदर्शक मध्ये उपलब्ध आहेत.
तुम्ही कोणती साडी निवडावी?
- लग्नाच्या मुख्य विधीसाठी: आपल्या कौटुंबिक परंपरेला प्राधान्य द्या. दक्षिण भारतात कांजीवरम तर उत्तर भारतात लाल किंवा गुलाबी बनारसी पारंपरिक वधूची पहिली पसंती असते.
- उन्हाळा किंवा दिवसभराच्या कार्यक्रमासाठी: ऑर्गेन्झा किंवा जॉर्जेट बनारसी कोणत्याही कांजीवरमपेक्षा खूप हलकी आणि आरामदायक असते.
- फोटोंसाठी: कांजीवरमच्या टोकदार निऱ्या आणि उठावदार काठ फोटोंमध्ये अतिशय देखणे दिसतात; तर बनारसी ब्रोकेड संपूर्ण लूकला राजेशाही तेज देते.
- पहिल्यांदाच सिल्क नेसणाऱ्यांसाठी: मध्यम वजनाची बनारसी साडी नेसणे आणि सावरणे सोपे जाते. जड सिल्क सावरण्याच्या खास टिप्स आमच्या साडी ड्रेपिंग गाईड मध्ये वाचा.
- वारसा जपण्यासाठी: सिल्क मार्क असलेली हातमागावरची साडी निवडा, शक्यतो शुद्ध सोन्या-चांदीच्या जरीची, आणि तिची निगा आमच्या सिल्क साडी केअर गाईड नुसार राखा.
तुलनेसाठी इतर प्रसिद्ध पारंपरिक रेशीम साड्या
| साडी | उगमस्थान | वैशिष्ट्य आणि फरक |
|---|---|---|
| पैठणी | महाराष्ट्र (येवला व पैठण) | अस्सल मोर-पोपटाचा पदर, नारळी काठ आणि समृद्ध सोनेरी जरीचा राजेशाही थाट |
| म्हैसूर सिल्क | कर्नाटक | अतिशय हलके, मऊ क्रेप सिल्क, नाजूक जरी; दिवसभर नेसण्यासाठी कांजीवरमपेक्षा खूप सोपे |
| टसर सिल्क | झारखंड, बिहार, छत्तीसगड, ओडिशा | जंगली सिल्क, नैसर्गिक खडबडीत पोत आणि मॅट सोनेरी चमक; मोकळी व हलकी |
| चंदेरी | मध्य प्रदेश | पारदर्शक सिल्क-कॉटन, नाजूक जरी बुट्टी; दिवसाच्या समारंभासाठी उत्तम |
भारतातील सर्व राज्यांच्या प्रमुख साड्यांच्या माहितीसाठी वाचा: भारतातील साड्यांचे प्रकार.
बनारसी विरुद्ध कांजीवरम: दुकानात विचारले जाणारे प्रश्न
बनारसी आणि कांजीवरममध्ये कोणती साडी जास्त महाग असते?
दोन्हींपैकी एकच कायम महाग असते असे नाही. हातमागावर शुद्ध जरीने विणलेली कांजीवरम साडी जड असते आणि त्यात अधिक रेशीम वापरले जाते, त्यामुळे ती अनेकदा महाग ठरते. परंतु, अत्यंत नाजूक कढुआ हातमाग बनारसी ब्रोकेड साडीही तितकीच किंवा त्याहून अधिक महाग असू शकते. दोन्हींच्या पॉवरलूम आवृत्या मात्र तुलनेने खूप स्वस्त असतात.
कोणती साडी वजनाने जास्त जड असते?
कांजीवरम साडी. ही जाड मलबरी सिल्कचे अनेक धागे एकत्र करून आणि जड जरीच्या काठासह विणली जाते, त्यामुळे ती कतान किंवा ऑर्गेन्झा बनारसीपेक्षा स्पष्टपणे जड आणि ताठ असते.
अस्सल बनारसी साडी वाराणसीबाहेर तयार होऊ शकते का?
नाही. 'बनारस ब्रोकेड्स आणि साडी' या जीआय (GI) मानांकनानुसार खरी बनारसी साडी केवळ वाराणसी आणि उत्तर प्रदेशातील निश्चित जिल्ह्यांमध्येच विणली जाऊ शकते. इतरत्र बनवलेली तशाच पद्धतीची साडी ही प्रतिकृती (कॉपी) मानली जाते.
उन्हाळ्यातील लग्नासाठी कोणती साडी अधिक सोयीची ठरते?
उन्हाळ्यात हलकी ऑर्गेन्झा किंवा जॉर्जेट बनारसी साडी कांजीवरमपेक्षा कितीतरी पट आरामदायक असते. दक्षिण भारतीय सिल्क हवी असल्यास वजनाने हलकी म्हैसूर सिल्क किंवा मऊ कांजीवरम निवडावी.
रेशीम अस्सल शुद्ध आहे हे कसे तपासावे?
साडीवर 'सिल्क मार्क' लेबल तपासा, हातमाग खूण पहा, विणकामाची उलट बाजू तपासा, आणि सैल धाग्याची बर्न टेस्ट करा: शुद्ध रेशमाचा धागा जळताना जळालेल्या केसांसारखा वास येतो आणि त्याची काळी राख बोटांनी चुरडल्यावर लगेच पावडर होते.