साडी नेसण्याच्या पद्धती: निवी, बंगाली आणि गुजराती

बांधणीच्या दृष्टीने साडी हा सर्वात साधा पोशाख असू शकतो, पण ती कशी नेसली जाते यावर तिचे संपूर्ण व्यक्तिमत्त्व बदलू शकते.

तेच सहा किंवा नऊ वार कापड निऱ्या आणि पदर कसा मांडला आहे त्यानुसार एका पद्धतीत देखणे आणि सडसडीत, दुसऱ्या पद्धतीत पारंपरिक आणि लक्षवेधी, तर तिसऱ्या पद्धतीत सणासुदीचे आणि भरपूर सजावटीचे दिसू शकते. संपूर्ण भारतात प्रादेशिक रीतीरिवाज, हवामान, हालचाल, व्यवसाय आणि स्थानिक सौंदर्यदृष्टीनुसार साडी नेसण्याच्या पद्धती वेगवेगळ्या विकसित झाल्या.

आज नेसल्या जाणाऱ्या अनेक पद्धतींपैकी निवी, बंगाली आणि गुजराती साडी ड्रेप या आजही सर्वात सहज ओळखल्या जाणाऱ्या पद्धती आहेत.

निवी ड्रेप डौलदार, सोयीस्कर आहे आणि संपूर्ण भारतात मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो. बंगाली पद्धत तिच्या रुंद निऱ्या आणि प्रवाही पदरासाठी ओळखली जाते, तर गुजराती ड्रेपमध्ये सजावटीचा पदर पुढे आणला जातो, त्यामुळे भरपूर विणकाम आणि एम्ब्रॉयडरी असलेल्या साड्यांसाठी ती विशेष प्रभावी ठरते.

तुम्ही लग्न, सण, कौटुंबिक समारंभासाठी तयार होत असाल किंवा फक्त साडी नेसण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धती आजमावून पाहायच्या असतील, तरी या ड्रेपिंग स्टाइल्स समजून घेणे उपयुक्त ठरते.

साडी नेसण्याच्या पद्धती का महत्त्वाच्या आहेत

साडीची ओळख केवळ फॅब्रिक, विणकाम किंवा रंगावरून ठरत नाही.

पोशाख अंगावर कसा पडतो, नजर कुठे खिळते आणि साडी नेसून वावरणे किती सोपे जाते, हे सगळे ड्रेपिंगवर अवलंबून असते.

उदाहरणार्थ, नक्षीदार पदर असलेली साडी तो पदर खांद्यावरून मागे सोडला आहे की धडावरून पुढे आणला आहे, यानुसार पूर्णपणे वेगळी दिसू शकते.

प्रादेशिक ड्रेपिंग पद्धती स्थानिक संस्कृतीच्या कथाही सांगतात.

काही ड्रेप्स रोजच्या कामात सहज हालचाल करता यावी म्हणून विकसित झाले, तर काही समारंभी पोशाख आणि सणासुदीच्या परंपरांभोवती घडले.

आज अनेक स्त्रिया काटेकोर प्रादेशिक ओळखीपेक्षा वैयक्तिक स्टाइल, प्रसंग आणि आराम यांच्या आधारावर साडी नेसण्याची पद्धत निवडतात.

1. निवी साडी नेसण्याची पद्धत

आज साडीचा विचार करताना बहुतेक लोकांच्या डोळ्यांसमोर येणारी पद्धत म्हणजे निवी ड्रेप.

ही पद्धत सामान्यपणे आंध्र प्रदेशाशी जोडली जाते, आणि तिच्या सोयीस्कर रचनेमुळे व शोभून दिसणाऱ्या सिल्हूटमुळे ती संपूर्ण भारतात मोठ्या प्रमाणात स्वीकारली गेली.

या पद्धतीत आधी साडी कमरेभोवती एकदा गुंडाळली जाते आणि मग पुढच्या बाजूला अनेक निऱ्या घातल्या जातात. या निऱ्या कमरेत व्यवस्थित खोचल्या जातात, तर उरलेले कापड धडावरून घेऊन डाव्या खांद्यावर टाकले जाते.

पदर सहसा मागच्या बाजूला सोडलेला असतो.

या रचनेमुळे पुढच्या बाजूला एक स्वच्छ उभी रेषा तयार होते आणि चालताना साडी नैसर्गिकरीत्या हलते.

निवी ड्रेप वेगळा का ठरतो?

निवी पद्धतीचे सर्वात ओळखीचे वैशिष्ट्य म्हणजे तिच्या पुढच्या निऱ्या.

निऱ्या सहसा मध्यभागी किंवा थोड्या एका बाजूला ठेवल्या जातात, त्यामुळे कमरेपासून जमिनीपर्यंत एक घडीदार झोळ तयार होतो.

प्रसंगानुसार पदर मोकळा सोडता येतो, खांद्यावर व्यवस्थित घड्या घालून ठेवता येतो किंवा पिनने पक्का करता येतो.

मोकळा सोडलेला पदर अधिक मऊ आणि औपचारिक वाटतो, तर घड्या घालून पिन केलेला पदर लांब कार्यक्रमांमध्ये सांभाळायला सोपा जातो.

निवी साडी कशी नेसावी

सुरुवातीला साडीचे साधे टोक कमरेजवळ परकरात खोचा.

कापड शरीराभोवती उजवीकडून डावीकडे एकदा गुंडाळा.

उरलेले कापड पुढे आणा आणि साधारण पाच ते सात सारख्या निऱ्या घाला. निऱ्या नीट जुळवून घ्या आणि कमरेत घट्ट खोचा.

त्यानंतर उरलेली लांबी शरीराभोवती घेऊन धडावरून आणा.

पदर डाव्या खांद्यावर टाका.

प्रवाही लुकसाठी तो मोकळा सोडू शकता किंवा व्यवस्थित घड्या घालून पिनने पक्का करू शकता.

साडीचा खालचा काठ तुमच्या फुटवेअरच्या वरच्या भागाला हलकेच टेकायला हवा, जमिनीवर लोळता कामा नये.

निवी ड्रेपसाठी सर्वोत्तम साड्या

निवी पद्धत जवळजवळ प्रत्येक प्रमुख साडी फॅब्रिकसोबत जमते.

सिल्क साड्यांमुळे ड्रेपला अधिक घडी येते, तर शिफॉन आणि जॉर्जेटमुळे निऱ्या अधिक मऊ होतात.

रोजच्या वापरासाठी किंवा दिवसाच्या औपचारिक पोशाखासाठी कॉटन चांगली ठरते, मात्र कुरकुरीत कॉटनच्या निऱ्या घालताना थोडे जास्त लक्ष द्यावे लागू शकते.

ऑर्गेंझा तिच्या फुगीरपणामुळे लक्षवेधी, फॅशनेबल सिल्हूट तयार करू शकते.

लग्नासाठी बनारसी, कांजीवरम, चंदेरी, जॉर्जेट आणि एम्ब्रॉयडरी केलेल्या साड्या निवी पद्धतीत अप्रतिम दिसतात.

2. बंगाली साडी नेसण्याची पद्धत

बंगाली साडी ड्रेप तिच्या डौलदार घेरासाठी आणि पारंपरिक रूपासाठी ओळखला जातो.

निवी पद्धतीच्या उलट, बंगाली ड्रेप अनेकदा पुढच्या घट्ट, रचनाबद्ध निऱ्यांशिवाय नेसला जातो. त्याऐवजी साडीमुळे शरीराच्या खालच्या भागाभोवती रुंद घड्या तयार होतात.

यात पदराची भूमिका विशेष महत्त्वाची असते.

पारंपरिक पद्धतीत पदर डाव्या खांद्यावर आणला जातो आणि मग तो उजव्या हाताखालून घेऊन पुन्हा खांद्यावर ठेवला जाऊ शकतो.

यामुळे साडीला एक वैशिष्ट्यपूर्ण थरदार रूप येते.

ऐतिहासिकदृष्ट्या बंगाली स्त्रिया ही पद्धत पारंपरिक हाताने विणलेल्या साड्यांसोबत नेसत असत, विशेषतः सण आणि धार्मिक प्रसंगी लाल बॉर्डर असलेल्या पांढऱ्या किंवा क्रीम रंगाच्या साड्यांसोबत.

आज हा ड्रेप कॉटन, सिल्क, लिनन आणि सणासुदीच्या साड्यांमध्येही केला जातो.

बंगाली ड्रेप खास का आहे?

नेहमीच्या निवी ड्रेपपेक्षा बंगाली पद्धत अधिक प्रवाही आणि कमी रचनाबद्ध वाटते.

पुढच्या अनेक अरुंद निऱ्यांऐवजी खालच्या भागात सहसा कमी पण रुंद घड्या वापरल्या जातात.

पदर सहसा लांब आणि सजावटीचा असतो, त्यामुळे तो पोशाखाचा एक महत्त्वाचा दृश्य भाग बनतो.

पारंपरिक स्टायलिंगमध्ये पदराच्या टोकाला चाव्यांचा जुडगा किंवा सजावटीचा दागिनाही अडकवला जाऊ शकतो, मात्र आधुनिक रूपात तो ऐच्छिक आहे.

याचा परिणाम म्हणजे डौलदार, लक्षवेधी आणि लगेच ओळखता येणारा लुक.

बंगाली साडी कशी नेसावी

सुरुवातीला साडी कमरेभोवती खोचून एक पूर्ण वेढा घ्या.

पुढच्या बाजूला अनेक अरुंद निऱ्यांऐवजी रुंद घड्या तयार करा.

या घड्या कमरेत घट्ट खोचा.

उरलेले कापड शरीरावरून आणा आणि पदर डाव्या खांद्यावर ठेवा.

पारंपरिक थरदार परिणामासाठी पदराचे टोक उजव्या हाताखालून घेऊन पुन्हा विरुद्ध खांद्याकडे आणा.

कार्यक्रमात किती हालचाल होणार आहे त्यानुसार पदर मोकळा ठेवू शकता किंवा हलकेच पक्का करू शकता.

बंगाली ड्रेपिंगसाठी सर्वोत्तम साड्या

कॉटन आणि हँडलूम साड्या या पद्धतीसाठी विशेष योग्य आहेत.

तांत, गरद, जामदानी आणि बालुचरी यांसारख्या पारंपरिक बंगाली साड्या या ड्रेपला नैसर्गिकरीत्या शोभतात.

लग्न किंवा औपचारिक समारंभांसाठी सिल्क साड्याही वापरता येतात.

पदर ठळकपणे दिसत असल्याने ठसठशीत बॉर्डर, विणलेले मोटिफ्स किंवा बारकाईचे पदर असलेल्या साड्या विशेष प्रभावी ठरतात.

3. गुजराती साडी नेसण्याची पद्धत

गुजराती साडी ड्रेप, ज्याला अनेकदा सीधा पल्लू पद्धत म्हणतात, पारंपरिक साडी नेसण्यातील एक सर्वात परिचित गोष्ट उलट करते.

पदर खांद्यावरून मागे सोडण्याऐवजी तो मागून उजव्या खांद्यावर आणून शरीराच्या पुढच्या बाजूला पसरवला जातो.

त्यामुळे साडीचा सर्वात सजावटीचा भाग थेट नजरेसमोर येतो.

ही पद्धत गुजरातमध्ये विशेष लोकप्रिय आहे आणि लग्न, नवरात्री, धार्मिक उत्सव आणि पारंपरिक कौटुंबिक कार्यक्रमांमध्ये सामान्यपणे दिसते.

भरगच्च पदर, एम्ब्रॉयडरी, जरीचे बॉर्डर किंवा बांधणीचे डिझाइन असलेल्या साड्यांसोबत ती अप्रतिम दिसते.

गुजराती ड्रेप वेगळा कसा आहे?

मुख्य फरक पदराच्या दिशेत आहे.

निवी पद्धतीत पदर सहसा डाव्या खांद्यावरून मागच्या बाजूला पडतो.

गुजराती पद्धतीत पदर उजव्या खांद्यावरून येतो आणि पुढच्या बाजूला मांडला जातो.

त्यामुळे पदर हाच लक्षवेधी केंद्रबिंदू बनतो.

साडीवर बारकाईची एम्ब्रॉयडरी, जर, बांधणी, आरसा काम किंवा विणलेले मोटिफ्स असतील, तर गुजराती ड्रेपमुळे ते संपूर्ण कार्यक्रमभर दिसत राहतात.

गुजराती साडी कशी नेसावी

कमरेभोवतीच्या मूळ वेढ्याने सुरुवात करा आणि निवी पद्धतीप्रमाणेच पुढच्या निऱ्या घाला.

निऱ्या पक्क्या केल्यानंतर उरलेले कापड मागच्या बाजूने फिरवा.

पदर मागून उजव्या खांद्यावर आणा.

तो धडाच्या पुढच्या बाजूला पसरवा आणि त्याचा एक काठ कमरेच्या डाव्या बाजूजवळ पक्का करा.

डिझाइन दाखवण्यासाठी पदर पूर्ण पसरवता येतो किंवा सहज हालचालीसाठी अंशतः घड्या घालता येतात.

गुजराती ड्रेपिंगसाठी सर्वोत्तम साड्या

भरगच्च बॉर्डर आणि पदर असलेल्या साड्यांसोबत गुजराती पद्धत विशेष छान जमते.

बांधणी साड्यांचा गुजरातशी सांस्कृतिक संबंध असल्याने त्या नैसर्गिक निवड ठरतात.

पटोलापासून प्रेरित साड्या, घरचोळा, पानेतर आणि भरपूर विणकाम असलेल्या सिल्क साड्याही सीधा पल्लू पद्धतीत सुंदर दिसतात.

लग्नासाठी एम्ब्रॉयडरी केलेल्या जॉर्जेट आणि सिल्क साड्यांमधून अधिक ग्लॅमरस रूप साधता येते.

निवी, बंगाली आणि गुजराती साडी ड्रेपिंगची तुलना

यातील प्रत्येक ड्रेप अगदी वेगळा दृश्य परिणाम निर्माण करतो.

वैशिष्ट्य

निवी

बंगाली

गुजराती

पदराची मुख्य जागा

डाव्या खांद्यावर

खांद्यावर लांब, थरदार ड्रेप

उजव्या खांद्यावरून पुढच्या बाजूला

निऱ्यांची पद्धत

पुढे व्यवस्थित निऱ्या

रुंद घड्या

पुढे निऱ्या

एकूण लुक

देखणा आणि बहुपयोगी

पारंपरिक आणि लक्षवेधी

सणासुदीचा आणि सजावटीचा

हालचालीतील सहजता

खूप चांगली

मध्यम

चांगली

कशासाठी सर्वोत्तम

रोजचा वापर, लग्न, औपचारिक प्रसंग

सण आणि पारंपरिक कार्यक्रम

लग्न आणि सणासुदीचे प्रसंग

उठावदार दिसणारे वैशिष्ट्य

सिल्हूट

प्रवाही पदर

सजावटीचा पदर

या तिन्हींपैकी कोणतीही पद्धत मुळातच सर्वोत्तम नाही.

योग्य निवड साडी, प्रसंग आणि फॅब्रिकचा कोणता भाग तुम्हाला उठून दिसावा यावर अवलंबून असते.

लग्नासाठी कोणता साडी ड्रेप सर्वोत्तम आहे?

लग्नासाठी साडीनुसार तिन्ही पद्धती जमू शकतात.

जवळजवळ कोणत्याही कापडासोबत जमणारा नीटनेटका सिल्हूट हवा असेल, तर निवी ड्रेप ही सर्वात सोपी निवड आहे.

अधिक ठळक पारंपरिक किंवा सांस्कृतिक छाप हवी असेल, तेव्हा बंगाली ड्रेप आदर्श ठरतो.

तुमच्या साडीचा पदर भरगच्च सजवलेला असेल आणि तो दिसत राहायला हवा, तेव्हा गुजराती पद्धत विशेष प्रभावी ठरते.

लग्नात पाहुणे म्हणून जाताना आरामाचाही निर्णयावर प्रभाव असायला हवा.

तुम्हाला वारंवार हालचाल करायची असेल, नाचायचे असेल किंवा अनेक तास साडीत राहायचे असेल, तर कोणतीही पद्धत निवडली तरी निऱ्या आणि पदर काळजीपूर्वक पक्के करा.

वेगवेगळ्या शरीरयष्टीसाठी कोणती ड्रेपिंग पद्धत सर्वोत्तम आहे?

साडी नेसण्यासाठी शरीरयष्टीचा कोणताही काटेकोर नियम नाही.

मात्र छोटे बदल एकूण सिल्हूटवर परिणाम करू शकतात.

तुम्हाला अधिक सडसडीत आकार आवडत असेल, तर पुढच्या अरुंद निऱ्या आणि व्यवस्थित घड्या घातलेला निवी पदर अधिक स्वच्छ उभ्या रेषा तयार करू शकतात.

अधिक मऊ आणि घेरदार रूपासाठी बंगाली पद्धतीत नैसर्गिकरीत्याच रुंद घड्या येतात.

गुजराती ड्रेपमध्ये पदर पुढे पसरलेला असल्याने लक्ष शरीराच्या वरच्या भागाकडे वेधले जाते.

शेवटी, केवळ शरीरयष्टीपेक्षा फॅब्रिकचे वजन आणि निऱ्यांची जागा यांचा परिणाम अनेकदा जास्त असतो.

प्रत्येक ड्रेपसाठी योग्य फॅब्रिक कसे निवडावे

साडीचा ड्रेप आपला आकार किती चांगला टिकवतो यावर फॅब्रिकचा मोठा प्रभाव असतो.

घडी आणि स्पष्ट निऱ्या हव्या असतील तेव्हा सिल्क अप्रतिम ठरते.

कॉटनमुळे कुरकुरीत घड्या तयार होतात, पण तिला अधिक काळजीपूर्वक पिन करावे लागू शकते.

जॉर्जेट आणि शिफॉनच्या निऱ्या घालणे सोपे असते आणि त्यातून अधिक मऊ सिल्हूट तयार होतो.

ऑर्गेंझा घेर वाढवते आणि अधिक लक्षवेधी रूप देऊ शकते.

बंगाली ड्रेपिंगसाठी हँडलूम कॉटन आणि सिल्क विशेष प्रभावी ठरतात.

गुजराती स्टायलिंगसाठी ठसठशीत सजावटीचे पदर आणि बॉर्डर असलेल्या साड्या निवडा, म्हणजे पुढचा ड्रेप दृश्यदृष्ट्या आकर्षक ठरेल.

प्रत्येक साडी स्टाइलसाठी दागिने आणि ॲक्सेसरीज

ॲक्सेसरीजमुळे प्रत्येक ड्रेपचे प्रादेशिक वैशिष्ट्य अधिक ठळक होऊ शकते.

निवी साड्यांसोबत जवळजवळ कोणत्याही प्रकारचे दागिने जमतात—साध्या आधुनिक दागिन्यांपासून पारंपरिक सोने, कुंदन किंवा टेम्पल ज्वेलरीपर्यंत.

बंगाली स्टायलिंगसाठी लाल टिकली, सोन्याचे दागिने, पारंपरिक बांगड्या आणि व्यवस्थित बांधलेले केस यांतून क्लासिक लुक तयार होऊ शकतो.

गुजराती साडी ड्रेपिंगसोबत ठसठशीत नेकलेस, बांगड्या, झुमके आणि पारंपरिक दागिने सुंदर दिसतात.

मात्र प्रत्येक प्रादेशिक घटक एकाच वेळी पुन्हा साकारण्याची गरज नाही.

अधिक आधुनिक लुकसाठी पारंपरिक ड्रेपसोबत साध्या ॲक्सेसरीज जोडून नवे रूप देता येते.

साडीचा ड्रेप पक्का ठेवण्यासाठी टिप्स

सुंदर नेसलेली साडी आरामदायकही वाटायला हवी.

नीट मापाचा परकर किंवा साडी शेपवेअर वापरा, म्हणजे फॅब्रिकला पक्का आधार मिळेल.

मुख्य निऱ्या खोचण्यापूर्वी त्यांना एकत्र पिन करा.

खांद्यावर एक छोटी पिन लावल्यास पदर घसरत नाही.

गुजराती ड्रेपिंगसाठी कमरेजवळ आणखी एक न दिसणारी पिन लावल्यास पुढचा पदर जागेवर राहतो.

साडीची लांबी ठरवण्यापूर्वी नेहमी तुम्ही घालणार असलेले फुटवेअर घाला.

साडीचा काठ जमिनीच्या जवळ असावा, पण इतका लांब नसावा की त्यावर पाय पडेल.

पारंपरिक साडी ड्रेप्सना आधुनिक रूप देता येते का?

नक्कीच.

पारंपरिक साडी ड्रेप्सचे वैशिष्ट्य न गमावता त्यांना नवे रूप देता येते.

निवी साडीसोबत कॉर्सेट ब्लाउज, बेल्ट किंवा जॅकेट घालता येते.

पारंपरिक पदराची जागा तशीच ठेवून बंगाली ड्रेपला आधुनिक ब्लाउजसोबत स्टाइल करता येते.

भरगच्च पुढच्या पदराचा समतोल साधण्यासाठी गुजराती साडीसोबत साधा ब्लाउज आणि हलके दागिने वापरता येतात.

तुम्ही कॉन्ट्रास्ट ब्लाउज, मेटॅलिक बेल्ट, ठसठशीत कानातले आणि रचनाबद्ध हँडबॅग्सचाही प्रयोग करू शकता.

जुनी पद्धत हुबेहूब पुन्हा साकारणे हे उद्दिष्ट असेलच असे नाही, तर तिची रचना समजून घेऊन ती तुम्हाला शोभेल अशा प्रकारे नव्याने मांडणे हे खरे उद्दिष्ट आहे.